รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

การมีน้ำหนักเกิน อ้วน ร้อยละของไขมันในร่างกายสูงหรือน้ำหนักขึ้นเร็วสัมพันธ์กับการเกิดมะเร็งเต้านมในวัยหมดประจำเดือน มีการศึกษาพบว่ามีความเสี่ยงสูงในการเกิดมะเร็งเต้านมสูงขึ้น 1.27-2.52 เท่าเมื่อมีดัชนีมวลกายสูงขึ้น^1-4 การเพิ่มขึ้นของน้ำหนักมักพบในช่วงของการตั้งครรภ์และหลังคลอด การสนับสนุนการลดน้ำหนักหลังคลอดจากการให้นมบุตรและการปรับเปลี่ยนลักษณะอาหารของมารดาอาจจะช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดมะเร็งเต้านมได้ และการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวเป็นปัจจัยสำคัญในการควบคุมน้ำหนักหลังคลอดได้⁵

หนังสืออ้างอิง

1.???????? Morimoto LM, White E, Chen Z, et al. Obesity, body size, and risk of postmenopausal breast cancer: the Women’s Health Initiative (United States). Cancer Causes Control 2002;13:741-51.

2.???????? Lahmann PH, Lissner L, Gullberg B, Olsson H, Berglund G. A prospective study of adiposity and postmenopausal breast cancer risk: the Malmo Diet and Cancer Study. Int J Cancer 2003;103:246-52.

3.???????? Lahmann PH, Hoffmann K, Allen N, et al. Body size and breast cancer risk: findings from the European Prospective Investigation into Cancer And Nutrition (EPIC). Int J Cancer 2004;111:762-71.

4.???????? Pichard C, Plu-Bureau G, Neves ECM, Gompel A. Insulin resistance, obesity and breast cancer risk. Maturitas 2008;60:19-30.

5.???????? Stendell-Hollis NR, Laudermilk MJ, West JL, Thompson PA, Thomson CA. Recruitment of lactating women into a randomized dietary intervention: successful strategies and factors promoting enrollment and retention. Contemp Clin Trials 2011;32:505-11.

?

?

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

??????????? การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ทัศนคติของมารดาต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เป็นสิ่งที่สำคัญ โดยในมารดาที่มีทัศนคติเชิงบวกต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่จะมีการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่นานกว่า มีการศึกษาและออกแบบสอบถามทัศนคติในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ได้แก่ Iowa Infant feeding Attitude Scale หรือใช้คำย่อเป็น IIFAS ซึ่งเป็นเครื่องมือที่เป็นแบบสอบถามใช้สำรวจทัศนคติของมารดาในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ โดยจะมีทั้งหมด 17 หัวข้อ ในเก้าหัวข้อจะถามเรื่องเกี่ยวกับความสนใจในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ และอีกแปดหัวข้อจะสอบถามเกี่ยวกับการเลี้ยงลูกด้วยนมผสมซึ่งจะเป็นคะแนนในด้านลบของการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ แต่ละหัวข้อจะมีลำดับคะแนนความคิดเห็น 1 ถึง 5 ตาม Likert scale ช่วงคะแนนที่เป็นผลลัพธ์ของการประเมินจะตั้งแต่ 17 ถึง 85 คะแนนของแบบสอบถามที่สูงบ่งบอกถึงทัศนคติเชิงบวกของมารดาต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ คะแนนแบบสอบถามที่ต่ำบ่งบอกถึงทัศนคติเชิงบวกของมารดาต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมผสม นอกจากนี้คะแนนของแบบสอบถามยังทำนายการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ที่หกสัปดาห์หลังคลอดได้อย่างมีนัยสำคัญ¹

ตารางที่ 1 แสดง Iowa Infant feeding Attitude Scale

?

หนังสืออ้างอิง

1.???????? Ho YJ, McGrath JM. A Chinese version of Iowa Infant Feeding Attitude Scale: reliability and validity assessment. Int J Nurs Stud 2011;48:475-8.

?

?

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

วิตามินละลายน้ำจะผ่านจากกระแสเลือดเข้าสู่น้ำนมได้ง่าย ดังนั้นปริมาณวิตามินจะเปลี่ยนแปลงตามอาหารที่มารดารับประทาน เมื่อศึกษาถึงวิตามินซี ความต้องการวิตามินซีจะเพิ่มขึ้นเมื่อมารดาอยู่ในภาวะเครียดหรืออยู่ในระยะให้นมบุตร ระดับของวิตามินซีจะพบในปริมาณสูงในทารกมากกว่าช่วงเวลาอื่น และพบในอวัยวะที่สำคัญ เช่น สมอง ระดับของวิตามินซีในน้ำนมพบ 44-158 มิลลิกรัมต่อลิตร¹ ดังนั้นการรับประทานอาหารที่มีวิตามินซีตามความต้องการของสตรีที่ให้นมบุตรจะทำให้ปริมาณวิตามินซีในน้ำนมมีเพียงพอสำหรับทารกด้วย

หนังสืออ้างอิง

1.???????????? Byerley LO, Kirksey A. Effects of different levels of vitamin C intake on the vitamin C concentration in human milk and the vitamin C intakes of breast-fed infants. Am J Clin Nutr 1985;41:665-71.

?

???????????????

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

น้ำนมของมารดาที่มีสุขภาพดีจะมีพลังงานเฉลี่ย 75 กิโลแคลอรีต่อเดซิลิตร โดยส่วนสำคัญหลักที่ให้พลังงานในน้ำนมคือไขมัน โดยมีโปรตีนและแลคโตสเป็นส่วนประกอบ ดังนั้นในมารดาที่ขาดสารอาหารและมีไขมันสะสมต่ำจะมีน้ำนมที่ให้พลังงานลดลง มารดาจะมีการสะสมไขมันเพิ่มขึ้นระหว่างตั้งครรภ์และจะลดลงขณะให้นมบุตรหลังหลอด สำหรับความต้องการพลังงานของมารดาระหว่างการให้นมบุตรพบว่า มารดาที่ให้นมบุตรต้องการพลังงานวันละ 2460 กิโลแคลอรี มารดาที่ไม่ได้ให้นมบุตรต้องการพลังงานวันละ 1880 กิโลแคลอรี ซึ่งความต้องการพลังงานเพิ่มขึ้น 580 กิโลแคลอรี^1,2

หนังสืออ้างอิง

1.??????????? Illingworth PJ, Jung RT, Howie PW, Leslie P, Isles TE. Diminution in energy expenditure during lactation. Br Med J (Clin Res Ed) 1986;292:437-41.

2.??????????? English RM, Hitchcock NE. Nutrient intakes during pregnancy, lactation and after the cessation of lactation in a group of Australian women. Br J Nutr 1968;22:615-24.

?