รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์
??????????? ทารกที่ไม่ได้กินนมจากเต้า อาจจะได้รับการป้อนนมโดยใช้วิธีการป้อนนมดังต่อไปนี้
?????? ถ้วย
??????? บีบน้ำนมเข้าปากทารกโดยตรง
??????? ช้อน
??????? หลอดฉีดยาหรือหลอดหยด
??????? สายยาง
หนังสืออ้างอิง
1.????? WHO/UNICEF. BFHI Section 3: Breastfeeding promotion and support in a baby-friendly hospital ? 20-hour course. ?2009
รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์
??????????? -หากทารกไม่สามารถดูดนมจากเต้านมได้ ขั้นตอนการดูแลต่อไปคือบีบน้ำนมจากมารดาแล้วให้กับทารก แต่หากมารดาไม่มีน้ำนม น้ำนมจากมารดาอีกคนอาจเป็นทางเลือกหนึ่งที่เหมาะสมกว่านมวัว นมแพะ นมอูฐ หรือนมของสัตว์อื่นๆ และนมพืช ได้แก่ นมถั่วเหลือง
??????????? -เมื่อมารดาอีกคนให้นมกับทารกที่ไม่ได้ให้กำเนิด เราจะเรียกมารดาเหล่านี้ว่า ?แม่นม (wet nursing)? ส่วนน้ำนมที่บีบจากมารดาที่ยินดีมอบนมให้กับทารกคนอื่น เรียก ?น้ำนมบริจาค (donor milk)?
??????????? -บางที่อาจจะมีธนาคารนมแม่สำรับทารกที่คลอดก่อนกำหนดหรือเจ็บป่วย มารดาที่บริจาคน้ำนมจะได้รับการตรวจคัดกรองการติดเชื้อเอชไอวีและความเจ็บป่วยอื่นๆ น้ำนมที่เก็บได้จะได้รับการพลาสเจอไรส์ การใช้นมบริจาคจากธนาคารนมแม่เป็นทางเลือกในระยะสั้น ซึ่งบุคลากรทางการแพทย์ควรอภิปรายถึงของจำกัดและให้มารดาเตรียมการให้นมรูปแบบอื่นสำหรับทารกต่อไป
หนังสืออ้างอิง
1.????? WHO/UNICEF. BFHI Section 3: Breastfeeding promotion and support in a baby-friendly hospital ? 20-hour course. ?2009
รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์
????????? -ไม่มีความจำเป็นที่บุคลากรทางการแพทย์ต้องสัมผัสเต้านมมารดาขณะที่สอนมารดาบีบน้ำนมด้วยมือ
??????????? -การบีบน้ำนมด้วยมือมารดาอาจต้องพยายามลองทำ 2-3 ครั้งกว่าจะได้น้ำนม บุคลากรทางการแพทย์ควรพยายามกระตุ้นให้มารดาไม่เลิกล้มความตั้งใจในการบีบน้ำนมหากไม่ได้น้ำนมหรือได้น้ำนมเพียงเล็กน้อยในการพยายามลองทำในครั้งแรก มารดาจะบีบน้ำนมได้ดีขึ้นเรื่อยๆ เมื่อฝึกบีบน้ำนมด้วยมือบ่อยๆ
??????????? -อธิบายมารดาว่าไม่ควรรีบหรือบีบเฉพาะหัวนม การกดหรือดึงเฉพาะหัวนมไม่สามารถทำให้น้ำนมออกมาได้ แต่จะทำให้เกิดอาการปวด การบาดเจ็บหรือหัวนมแตกได้
??????????? -อธิบายมารดาว่าควรจะหลีกเลี่ยงการเลื่อนตำแหน่งหรือถูเต้านมขณะกดบีบน้ำนม เพราะอาจทำให้เกิดการบาดเจ็บของเต้านมได้
??????????? -ด้วยการฝึกฝน มารดาอาจจะสามารถบีบน้ำนมจากเต้านมทั้งสองข้างพร้อมๆ กัน
??????????? -หากมารดาจำเป็นต้องบีบน้ำนมและให้นมลูกคนที่โตกว่าด้วย มารดาควรบีบน้ำนมก่อน แล้วจึงให้ลูกคนที่โตกว่าดูดนม เนื่องจากลูกจะได้กินน้ำนมส่วนหลังซึ่งมีปริมาณไขมันที่สูง ให้พลังงานและทำให้อิ่มดีกว่า
??????????? -การบีบน้ำนมควรไม่จะเจ็บ หากมารดาเจ็บขณะบีบน้ำนม มารดาควรตรวจสอบขั้นตอนการบีบน้ำนมในแต่ละขั้นตอนใหม่ และบุคลากรทางการแพทย์อาจต้องสังเกตมารดขณะให้นมด้วย
????????? เมื่อไรจึงจะบีบน้ำนม?
??????????? หากหลังคลอดทารกยังดูดนมเองไม่ได้ สามารถเริ่มการบีบน้ำนมได้เร็วที่สุดที่เป็นไปได้ ซึ่งจะดีมากหากสามารถเริ่มได้ภายใน 6 ชั่วโมงหลังคลอด
หนังสืออ้างอิง
1.????? WHO/UNICEF. BFHI Section 3: Breastfeeding promotion and support in a baby-friendly hospital ? 20-hour course. ?2009
รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์
???????????? ระยะเวลาของการบีบน้ำนมขึ้นอยู่กับว่า ทำไมมารดาต้องบีบน้ำนม?
??????? หากต้องการบีบหัวน้ำนมสำหรับทารกที่ไม่ยอมดูดนม มารดาอาจจะบีบน้ำนม 5-10 นาทีโดยได้หัวน้ำนมราว 1 ช้อนชา ต้องระลึกไว้เสมอว่า กระเพาะทารกแรกเกิดเล็กมาก การป้อนนมควรป้อนทีละน้อยทุก1-2 ชั่วโมง
??????? หากบีบน้ำนมเพื่อต้องการให้การสร้างน้ำนมเพิ่มขึ้น ควรบีบน้ำนมครั้งละ 20 นาทีอย่างน้อยวันละ 6 ครั้งขึ้นไปซึ่งควรจะมีการบีบน้ำนมช่วงกลางคืนอย่างน้อยหนึ่งครั้งร่วมด้วย และรวมเวลาแล้วควรบีบน้ำนมไม่น้อยกว่า 100 นาทีต่อวัน
??????? หากมารดาต้องการบีบน้ำนมเพื่อให้ลานนมนุ่มขึ้นเพื่อทารกจะได้อ้าปากอมหัวนมและลานได้ดี มารดาอาจจะบีบน้ำนมออกเพียง 3-4 ครั้งก็พอ
??????? หากมารดาต้องการแก้ปัญหาท่อน้ำนมอุดตัน มารดาจะต้องกดและนวดตรงบริเวณที่เป็นก้อนจนกระทั่งก้อนนั้นหายไป
??????? หากทารกพ้นระยะแรกเกิดไปแล้ว และมารดาต้องกลับไปทำงาน การบีบน้ำนมขึ้นอยู่กับความเร็วของการไหลของน้ำนมและความต้องการของทารก มารดาบางคนอาจจะบีบน้ำนมได้ปริมาณที่ทารกต้องการภายใน 15 นาที แต่บางคนอาจต้องใช้เวลานาน 30 นาที
??????? มารดาอาจจะบีบน้ำนมจากเต้านมข้างหนึ่งและให้ทารกดูดนมจากเต้าอีกข้างหนึ่งได้
??????????? -ทารกที่คลอดก่อนกำหนดหรือทารกที่ป่วยอาจจะกินนมแม่ในมื้อแรกในปริมาณที่น้อยมาก กระตุ้นให้มารดาให้หัวน้ำนมกับทารกในปริมาณน้อยๆ แต่บ่อยๆ หัวน้ำนมเพียงเล็กน้อยก็เป็นประโยชน์กับทารก ดังนั้นควรเน้นให้มารดาให้หัวน้ำนมกับทารกแม้จะมีปริมาณน้อย
??????????? -หัวน้ำนมอาจจะมีแค่เพียงเป็นหยด แต่ก็มีค่าสำหรับทารก มารดาอาจจะเก็บใส่ช้อนหรือถ้วยเล็กๆ แล้วนำไปป้อนใส่ปากทารกเพื่อให้ได้หัวน้ำนมที่เก็บมาโดยไม่ตกหล่น อีกวิธีหนึ่งที่จะเก็บหัวน้ำนมคือใช้หลอดฉีดยาเก็บตัวหัวนมโดยตรงขณะบีบเก็บน้ำนม ซึ่งแม้ปริมาณเพียง 1 มิลลิลิตรก็สามารถมองเห็นได้ชัดจากหลอดฉีดยาขนาดเล็ก
หนังสืออ้างอิง
1.????? WHO/UNICEF. BFHI Section 3: Breastfeeding promotion and support in a baby-friendly hospital ? 20-hour course. ?2009
รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์
??????????????? เมื่อน้ำนมไหลออกช้า มารดาควรขยับนิ้วมือและนิ้วหัวแม่มือไปรอบๆ ลานนม ออกแรงกดสลับกับปล่อย เมื่อน้ำนมหยุดไหลให้เปลี่ยนไปบีบน้ำนมที่เต้านมด้านตรงข้ามโดยทำซ้ำลักษณะเดิม โดยมารดาอาจจะหยุดเพื่อที่จะนวดเต้านมอีกครั้งหากจำเป็น มารดาอาจจะกลับไปบีบน้ำนมสลับกับการนวดเต้านมสองหรือสามครั้งตามต้องการ
หนังสืออ้างอิง
1.????? WHO/UNICEF. BFHI Section 3: Breastfeeding promotion and support in a baby-friendly hospital ? 20-hour course. ?2009