รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

                การใช้ยาขึ้นอยู่กับโรคของทารก แต่ปัจจัยที่มีผลต่อผลของการยามีหลายอย่าง ได้แก่ พันธุกรรม อายุของผู้ใช้ยา นอกจากนี้ยังมีปัจจัยจากอาหารการกินของผู้ใช้ยา ในกรณีที่ผู้ป่วยเป็นทารก อาหารหลักของทารกคือนมแม่จึงเป็นสิ่งที่ควรคำนึงถึงด้วย มีรายงานกรณีผู้ป่วยตัวอย่างที่เป็นทารกที่เป็นโรคเกาเชอร์ (Guacher’s disease) ซึ่งเป็นโรคที่เป็นโรคพันธุกรรมที่มีความผิดปกติในการย่อยสลายไขมันในเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิด macrophage และ monocyte ทำให้มีไขมันสะสมในเซลล์เหล่านี้และเกิดโรค เนื่องจากเซลล์เหล่านี้จะมีอยู่ในตับ ม้าม และไขกระดูกมาก ดังนั้น จะทำให้มีอาการตับ ม้ามโต กระดูกบาง ปวดกระดูก เจริญเติบโตช้า เมื่อทารกจำเป็นต้องมีการใช้ยา taliglucease alfa ในทารกที่ให้นมแม่ จากการตรวจวัดระดับเอนไซม์ในนมแม่พบว่า อาจไม่มีข้อห้ามในการใช้ยานี้¹ นี่แสดงถึงผลของชนิดของอาหารที่มีผลต่อการใช้ยา อย่างไรก็ตาม ในกรณีนี้ยังต้องการการศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมในอนาคต

เอกสารอ้างอิง

1. Paskulin L, Dornelles AD, Quevedo A, et al. Breastfeeding in patients with Gaucher disease: Is taliglucerase alfa safe? Mol Genet Metab Rep 2019;18:30-1.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

                ความรู้เป็นพื้นฐานของงความเข้าใจและทัศนคติที่ดีต่อการปฎิบัติของมารดา ในการสนับสนุนการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ควรส่งเสริมให้สตรีที่มีความรู้พื้นฐานความรู้ในเกณฑ์ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายหรือมากกว่า เพื่อเป็นพื้นฐานความเข้าใจในการดูแลการให้นมลูก นอกจากนี้ การจัดอบรมความรู้เรื่องการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในระหว่างการตั้งครรภ์ ยังมีส่วนช่วยในการสนับสนุนการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ด้วย โดยการจัดอบรมความรู้เรื่องการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่จะช่วยเรื่องความตั้งใจในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่¹ เพราะเมื่อมีความเข้าใจถึงความประโยชชน์และความสำคัญของการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ที่มีทั้งในระยะสั้นและในระยะยาวและเป็นประโยชน์ต่อทั้งมารดาและทารก ดังนั้นนี่เป็นพื้นฐานเบื้องต้นที่จะส่งเสริมที่มารดามีความพร้อมในการให้นมแม่แก่ลูก

เอกสารอ้างอิง

1. Parry KC, Tully KP, Hopper LN, Schildkamp PE, Labbok MH. Evaluation of Ready, Set, BABY: A prenatal breastfeeding education and counseling approach. Birth 2019;46:113-20.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

              อาการวิตกกังวลผิดปกติในวัยเด็กมีการศึกษามาก่อนว่าอาจจะมีความสัมพันธ์กับอาหารที่กินในวัยทารก เมื่อเร็ว ๆ นี้จึงมีการศึกษาต่อยอดเปรียบเทียบทารกที่กินนมแม่กับทารกที่กินนมขวดกับอาการวิตกกังวลผิดปกติในวัยเด็ก ซึ่งพบว่าทารกที่กินนมขวดมีความเสี่ยงที่จะเกิดอาการวิตกกังวลผิดปกติในวัยเด็กมากกว่าทารกที่กินนมแม่ หรืออีกนัยหนึ่งคือทารกที่กินนมขวดมีความเสี่ยงต่อการเกิดอาการวิตกกังวลผิดปกติในวัยเด็กมากกว่า¹ ดังนั้น นี่อาจเป็นประโยชน์อีกอย่างหนึ่งของการกินนมแม่ที่มีความเสี่ยงในการเกิดอาการวิตกกังวลผิดปกติในวัยเด็กน้อยกว่าทารกที่กินนมขวดที่บุคลากรทางการแพทย์อาจจะให้คำแนะนำในมารดาที่มีความวิตกกังวลในเรื่องนี้ได้ ซึ่งการศึกษาเพิ่มเติมในเรื่องเหล่านี้จะให้ความรู้ที่ชัดเจนในเรื่องนี้ดีขึ้น

เอกสารอ้างอิง

1. Orengul AC, Tarakcioglu MC, Gormez V, et al. Duration of Breastfeeding, Bottle-Feeding, and Parafunctional Oral Habits in Relation to Anxiety Disorders Among Children. Breastfeed Med 2019;14:57-62.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

                เรื่องความรู้เกี่ยวกับนมแม่นั้นมีความสำคัญซึ่งส่งผลต่อทัศนคติและการปฏิบัติของมารดาในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ดังนั้น การให้ความสำคัญกับการจัดอบรมความรู้เรื่องนมแม่แก่มารดาในระหว่างการฝากครรภ์ การคลอดและหลังคลอดจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะช่วยสร้างทัศนคติที่ดีของมารดาและครอบครัวต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ มีการศึกษาเกี่ยวกับการจัดอบรมให้ความรู้แก่มารดาในกลุ่มมารดาที่มีรายได้ปานกลางและรายได้น้อยพบว่า การจัดอบรมให้ความรู้เรื่องการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่แก่มารดา 4-8 ครั้งในระหว่างการตั้งครรภ์และหลังคลอดจะช่วยเพิ่มอัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวได้¹ สิ่งนี้ช่วยยืนยันถึงความสำคัญของการจัดอบรมให้ความรู้แก่มารดา ดังนั้น บุคลาการทางการแพทย์ที่ทำงานเกี่ยวกับการดูแลมารดาระหว่างการตั้งครรภ์และหลังคลอดควรจัดให้มีกระบวนการการอบรมมารดาเกี่ยวกับการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เพื่อช่วยในการรณรงค์การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่จะช่วยสร้างให้มารดาและทารกมีสุขภาพดีจากการให้ลูกได้กินนมแม่โดยที่องค์การอนามัยโลกตั้งเป้าหมายไว้อย่างน้อยร้อยละ 50 ของมารดาจะเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวหกเดือน หลังจากนั้นให้นมแม่ร่วมกับอาหารตามวัยต่อเนื่องจนกระทั่งสองปีหรือนานกว่านั้นขึ้นอยู่กับความต้องการของมารดาและทารก

เอกสารอ้างอิง

1. Olufunlayo TF, Roberts AA, MacArthur C, et al. Improving exclusive breastfeeding in low and middle-income countries: A systematic review. Matern Child Nutr 2019:e12788.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

                อย่างที่ทราบกันดีแล้วว่า การผ่าตัดคลอดเป็นอุปสรรคต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่โดยทำให้มารดาเริ่มต้นเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ช้า ซึ่งในระหว่างการผ่าตัด หากมีการให้ยาดมสลบ ยาเหล่านี้อาจมีผลต่อการรับรู้และสติของมารดาหลังคลอดหากมารดามีอาการง่วงหลับหรือทำให้มารดาไม่ได้สติหลังจากคลอด อย่างไรก็ตาม ยาที่เลือกใช้ในระหว่างการดมสลบมักจะออกฤทธิ์สั้น จึงมีผลเสียน้อย ควรหลีกเลี่ยงยาดมสลบที่ออกฤทธิ์ยาวบางตัว เช่น diazepam และ meperidine นอกจากนี้ หากทารกคลอดก่อนกำหนด หรือมีภาวะแทรกซ้อนอื่นร่วมด้วย ความเสี่ยงจากการใช้ยาจะเพิ่มขึ้น¹ ดังนั้น การป้องกันที่ดี ควรฝากครรภ์ตั้งแต่เริ่มทราบว่าตั้งครรภ์ ดูแลครรภ์ร่วมกับแพทย์เพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดภาวะแทรกซ้อนหรือความเสี่ยงที่ต้องผ่าตัดคลอด ซึ่งจะช่วยลดความเสี่ยงจากการใช้ยาดมสลบได้ไปพร้อม ๆ กัน ซึ่งจะทำให้การเริ่มการกินนมแม่เริ่มได้เร็ว โอกาสที่จะเลี้ยงลูกด้วยนมแม่สำเร็จก็จะสูง

เอกสารอ้างอิง

1. Oliveira MRE, Santos MG, Aude DA, Lima RME, Modolo NSP, Lima L. [Should maternal anesthesia delay breastfeeding? A systematic review of the literature]. Rev Bras Anestesiol 2019.