เรื่องทั้งหมดโดย OB-GYN

แบบสังเกตการให้นมลูก

เลี้ยงลูกด้วยนมแม่

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

??????????? แบบสังเกตการให้นมลูก เป็นแนวใทางในการให้บุคลากรทางการแพทย์หรือมารดาสังเกตการให้นมลูกเพื่อการเสนอแนวทางในการช่วยเหลือเพิ่มเติม แบบสังเกตมีตัวอย่างดังนี้

แบบสังเกตการให้นมลูก

ชื่อมารดา…………………………………………………………………………. วันที่……………………………..

ชื่อทารก…………………………………………………………………………..อายุ……………………………….

การสังเกตทั่วไป

มารดา??????????????????????????????????????????????????????????????????????? มารดา

? มารดาสุขภาพดี???????????????????????????????????????????????????????? ? มารดาป่วยหรือซึมเศร้า

? มารดาสบายและผ่อนคลาย???????????????????????????????????????? ? มารดาเครียด ไม่สบายหรือผ่อนคลาย

? มีความผูกพันระหว่างแม่ลูก???? ??????????? ??????????????????????? ? ไม่มีการสบสายตาระหว่างแม่ลูก

ทารก??????????????????????????????????????????????????????????? ทารก

? ทารกสุขภาพดี?????????????????????????????????????????????????????????? ? ทารกง่วงซึมหรือป่วย

? ทารกสงบและผ่อนคลาย???????????????????????????????????????????? ? ทารกกระวนกระวายหรือร้องไห้

? ทารกเข้าหาเต้านมหรืออ้าปากอมหัวนมถ้าหิว????????????????? ? ทารกไม่เข้าหาเต้านมหรืออ้าปากอมหัวนม

การสังเกตเต้านม

? เต้านมปกติดี????????????????????????????????????????????????????????????? ? เต้านมบวม แดงหรือปวด

? ไม่ปวดหรือรู้สึกไม่สบาย?????????????????????????????????????????????? ? เจ็บหัวนมหรือเต้านม

? มีการพยุงเต้านมโดยนิ้วห่างจากหัวนม?????????????????????????? ? เต้านมถูกพยุงโดยนิ้วมืออยู่ที่ลานนม

? หัวนมยื่นยาวออกมา??????????????????????????????????????????????????? ? หัวนมเรียบ ไม่ยื่นยาวออกมา

ท่าของทารก

? ศีรษะและลำตัวอยู่ในแนวเดียวกัน??????????????????????????????? ? คอหรือศีรษะต้องบิดเพื่อดูดนม

? ลำตัวทารกแนบชิดกับมารดา??????????????????????????????????????? ? ลำตัวทารกห่างจากมารดา

? มีการพยุงหรือรองทารกทั้งตัว??????????????????????????????????? ? มีการพยุงหรือรองทารกเฉพาะศีรษะกับคอ

? เมื่อทารกเข้าหาเต้านม จมูกอยู่ที่หัวนม? ???????????? ?เมื่อทารกเข้าหาเต้านม ริมฝีปากล่างหรือคางอยู่ที่หัวนม? ?

การอ้าปากอมหัวนมและลานนมของทารก

? เห็นลานนมเหนือริมฝีปากบนมากกว่า??????????????????????????? ? เห็นลานนมเหนือริมฝีปากล่างมากกว่า

? ทารกอ้าปากกว้าง?????????????????????????????????????????????????????? ? ทารกไม่อ้าปากกว้าง

?? ริมฝีปากล่างปลิ้นออก??????????????????????????????????????????????? ? ริมฝีปากล่างตรงหรือม้วนเข้า

? คางทารกชิดกับเต้านม??????????????????????????????????? ? คางทากไม่ชิดกับเต้านม

การดูดนมของทารก

? จังหวะช้า ดูดนานและพัก??????????????????????????????????????????? ? จังหวะเร็ว ดูดสั้นๆ

? แก้มป่องขณะดูด??????????????????????????????????????????????????????? ? แก้มบุ๋มขณะดูด

? ทารกผละจากเต้าเมื่อดูดเสร็จ?????????????????????????????????????? ? มารดานำทารกออกจากเต้า

? มารดาสังเกตเห็นกลไกออกซิโตซิน??????????????????????????????? ? ไม่พบลักษณะกลไกออกซิโตซิน

ข้อสังเกต………………………………………………………………………………………………………………

หนังสืออ้างอิง

1.????? WHO/UNICEF. BFHI Section 3: Breastfeeding promotion and support in a baby-friendly hospital ? 20-hour course. ?2009

 

 

 

ประโยชน์ของท่าในการให้นมลูก

hx

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

???????????????? ประโยชน์ของการใช้ท่าแต่ละท่าในการให้นมลูก มีดังนี้

ท่า lying down

??????? ช่วยให้มารดาได้พัก

??????? สบายหลังผ่าตัดคลอด?

??????? ดูให้จมูกทารกอยู่ที่หัวนม และทารกไม่ต้องก้มคอเพื่อเข้าหาเต้านม

ท่า cradle

??????? แขนของทารกอาจจะพับอยู่ข้างลำตัว แต่ไม่ควรอยู่ระหว่างหน้าอกทารกกับมารดา

??????? ดูแลให้ศีรษะทารกไม่อยู่ไกลเกินไปโดยลึกเข้าไปในข้อพับ ซึ่งทำให้ทารกจะต้องดูดดึงเต้านมออกมาและไม่สามารถจะคงการอมหัวนมและลานนมได้

ท่า modified cradle หรือ cross arm

??????????? มีประโยชน์ในทารกที่ตัวเล็กหรือป่วย มารดาสามารถจะจับพยุงทารกทั้งศีรษะและลำตัวได้ดี และยังเป็นประโยชน์ในการเรียนรู้การให้นมลูก แต่ควรระมัดระวังไม่จับศีรษะทารกแน่นเกินไปจนกระทั่งทารกขยับไม่ได้

ท่า underarm หรือ football

??????????? มีประโยชน์ในทารกครรภ์แฝดและช่วยให้น้ำนมระบายออกได้ดีจากทุกพื้นที่ของเต้านม แต่ควรระมัดระวังไม่ให้ทารกก้มคอลงจนกระทั่งคางไปกดหน้าอก

หนังสืออ้างอิง

1.????? WHO/UNICEF. BFHI Section 3: Breastfeeding promotion and support in a baby-friendly hospital ? 20-hour course. ?2009

 

 

 

การป้องกันทารกไม่เต็มใจดูดนมแม่

ท้อง

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

????????????? สถานการณ์หลายกรณีที่ทารกปฏิเสธการดูดนม อาจแก้ไขได้โดย

??????? การให้ทารกสัมผัสกับผิวของมารดาในระยะแรกและบ่อยๆ เพื่อให้ทารกเรียนรู้ว่าเต้านมเป็นสถานที่ที่ปลอดภัยตั้งแต่ในช่วง 2-3 ชั่วโมงแรกหลังคลอด

??????? ช่วยมารดาให้เรียนรู้การจัดท่าของทารก การอมหัวนมและลานนมที่เหมาะสมในบรรยากาศที่สงบและไม่เร่งรีบ

??????? อดทนขณะที่ทารกเรียนรู้การดูดนมแม่

??????? การดูแลทารกในลักษณะที่อ่อนโยนด้วยความมั่นใจ

หนังสืออ้างอิง

1.????? WHO/UNICEF. BFHI Section 3: Breastfeeding promotion and support in a baby-friendly hospital ? 20-hour course. ?2009

 

 

 

การดูแลทารกที่ไม่เต็มใจดูดนมแม่

mommom

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

????????????? -รักษาหรือกำจัดสาเหตุที่เป็นไปได้

??????? ช่วยให้มารดาจัดท่าและทารกอมหัวนมและลานนมได้ดี

??????? ช่วยมารดาบีบน้ำนมออกก่อนการให้นม หากน้ำนมไหลเร็วเกินไปหรือเต้านมคัด

??????? รักษาอาการเจ็บปากหรือฝ้าในปากทารก

??????? ให้การบรรเทาการปวดหรือทารกมีความเจ็บปวด

??????? ช่วยมารดาจัดท่าทารกไม่ให้มีความเจ็บปวดจากการอุ้ม โดยหลีกเลี่ยงการกดบริเวณที่ทารกช้ำหรือเขียว

??????? หลีกเลี่ยงการใช้จุกนมเทียมหรือหัวนมหลอก หากมีความจำเป็นควรป้อนนมด้วยถ้วย

??????? หลีกเลี่ยงทุกสิ่งที่ทำให้เกิดรสชาติหรือกลิ่นที่เต้านมมารดา

??????????? -กระตุ้นการให้ทารกได้สัมผัสกับผิวมารดาในบรรยากาศที่เงียบสงบเมื่อทารกไม่รู้สึกหิว สิ่งนี้จะช่วยให้มารดาและทารกรู้สึกว่าเต้านมเป็นสถานที่ที่น่ายินดีและพึงพอใจ ทารกจะค้นหาเต้านม อ้าปากอมหัวนมและลานนม สิ่งนี้อาจจะใช้เวลาเป็นชั่วโมงหรือมากกว่าและอาจไม่เกิดขึ้นในการให้ทารกได้สัมผัสกับผิวของมารดาในครั้งแรก

??????????? -ไม่ควรบังคับให้ทารกเข้าหาเต้านมขณะกำลังร้องไห้ ควรนำทารกเข้าเต้าควรด้วยความสบาย หากจำเป็นอาจต้องบีบน้ำนมให้ทารกและป้อนด้วยถ้วยก่อนจนกระทั่งทารกดูดนมได้อย่างมีความสุข

หนังสืออ้างอิง

1.????? WHO/UNICEF. BFHI Section 3: Breastfeeding promotion and support in a baby-friendly hospital ? 20-hour course. ?2009

 

สาเหตุในการไม่เต็มใจในการดูดนมแม่ (ตอนที่ 2)

obgyn3

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

??????? น้ำนมอาจไหลเร็วเกินไป ทารกอาจเริ่มต้นกินนมได้ดี แต่จะขยับตัวออกร้องไห้หรือรู้สึกอึดอัด

??????? ทารกอาจจะเจ็บปากหรือจมูกมีน้ำมูกอุดตัน ทำให้ทารกกินนมได้สั้นๆ และขยับออกหรือร้องไห้จากความกระวนกระวาย

??????? ทารกอาจจะรู้สึกเจ็บจากการคลอด เช่น การช่วยคลอดด้วยคีม ทารกอาจมีรอยช้ำและเจ็บบริเวณศีรษะ เมื่อมีการอุ้มหรือกอดทารกแน่นเกินไปจะทำให้ทารกรู้สึกเจ็บ

??????? ทารกอาจจะเรียนรู้การดูดนมจากจุกนมเทียม ทำให้ยากเมื่อต้องดูดนมจากเต้านมแม่

??????? มารดาใช้สบู่ที่มีกลิ่นแตกต่างกันออกไปหรือเปลี่ยนกลิ่นน้ำหอม ซึ่งอาจทำให้ทารกไม่ชอบ

??????? น้ำนมมารดาอาจจะมีน้อย เมื่อทารกดูดนมไม่ได้น้ำนม ทารกจะรู้สึกกระวนกระวาย

??????? บางครั้งทารกดูดน้ำนมได้ดีจากเต้านมข้างหนึ่ง? แต่ไม่ดูดนมจากเต้านมอีกข้าง อาจจะเนื่องจากน้ำนมไหลแตกต่างกัน หรือเต้านมอีกข้างอาจจะตึงคัด

หนังสืออ้างอิง

 

1.????? WHO/UNICEF. BFHI Section 3: Breastfeeding promotion and support in a baby-friendly hospital ? 20-hour course. ?2009