คลังเก็บป้ายกำกับ: วัยทอง

ขั้นตอนการดูแลในคลินิกชายวัยทอง

mom

 

1. การซักประวัติ
– อายุ  อาชีพ  การทำงาน
– การออกกำลังกาย
– ลักษณะอาหารที่รับประทาน
– เพศสัมพันธ์  ภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ
– การขับถ่ายปัสสาวะที่ผิดปกติ    ประเมินต่อมลูกหมากโต
– ความเจ็บป่วยในอดีต การผ่าตัด และการรักษา

2. การตรวจร่างกาย
– ชั่งน้ำหนัก  วัดส่วนสูง และคำนวณค่า   BMI
(หรือใช้วิธีง่าย ๆ คือวัดรอบเอว (W)   และวัดสะโพก (H) คำนวณค่า W/H>1 =  โรคอ้วน)
– วัดความดันโลหิตสูง
– ตรวจร่างกายทั่วไป
– ตรวจอวัยวะเพศ  ต่อมลูกหมาก  (โดยการตรวจทางทวารหนัก)

3. การตรวจพิเศษ
– เอกซเรย์ปอด
– ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ
– ความหนาแน่นของกระดูก

4. การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
– ตรวจเลือดและปัสสาวะขั้นพื้นฐาน
– ตรวจน้ำตาลและกรดยูริคในเลือด
– ตรวจระดับไขมันในเลือด
– ตรวจการทำงานของตับ, ไต
– ตรวจสารจำเพาะที่หลั่งออกมาจากต่อมลูกหมาก   (prostate  specific antigen  หรือ PSA)
– ตรวจฮอร์โมน  Testosterone  และ  DHEA

 

การวินิจฉัย

จากข้อมูลทั้งประวัติ  ตรวจร่างกาย  การตรวจทางห้องปฏิบัติการและการตรวจพิเศษ   เพื่อให้การวินิจฉัยและรักษาตามแต่ละกรณี

การรักษา

          ใช้หลักการรักษาเช่นเดียวกับสตรีวัยทอง คือ การปฏิบัติตัว ได้แก่ การเลือกรับประทานอาหารอย่างเหมาะสม  การออกกำลังกาย  การควบคุมอารมณ์   และการใช้ยา  สำหรับเมื่อมีการรักษาด้วยยาควรอยู่ในการดูแลของแพทย์อย่างสม่ำเสมอ

 

 

หนังสืออ้างอิง

  1. หะทัย  เทพพิสัย . ปัญหาที่พบบ่อยในวัยทอง. ใน : อุรุษา  เทพพิสัย,  มยุรี  จิรภิญโญ, อภิชาติ  จิตต์เจริญ,  จิตติมา  มโนนัย, บรรณาธิการ.  สุขภาพชาย-หญิงวัยทองยุค  2001. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ข้าวฟ่าง,2001:19-21.
  2. อุรุษา  เทพพิสัย.  โรคกระดูกพรุน(osteoporosis). ใน : อุรุษา  เทพพิสัย,  มยุรี  จิรภิญโญ, อภิชาติ  จิตต์เจริญ,  จิตติมา  มโนนัย, บรรณาธิการ.  สุขภาพชาย-หญิงวัยทองยุค  2001. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ข้าวฟ่าง,2001:19-21.
  3. Komindr  S, Piaseu  N, Pattamakom  V, et al. Calcium  status and factors relating to bone mineral  content in  normal  Thais  living in Bangkok,  สารศิริราช(บทคัดย่อรายงานวิชาการ), 19-22  เมษายน  2537.
  4. Orwall  Eric  S, Klein  RF. Osteoporosis  in men. In:  Marcus  R ,ed.  Osteoporosis. USA:Blackwell  Scientific Publication,1994:146-201.

 

 

เขียนโดย รศ.นายแพทย์ภาวิน พัวพรพงษ์

 

ขั้นตอนการดูแลในคลินิกสตรีวัยทอง

 

1. การซักประวัติ
– อายุ  อาชีพ  การทำงาน
– การออกกำลังกาย
– ลักษณะของอาหารที่รับประทาน
– เพศสัมพันธ์
– ความเจ็บป่วยในอดีต การผ่าตัดและการรักษา
– การกินยาคุมกำเนิดหรือฮอร์โมนต่าง ๆ

2. การตรวจร่างกาย
– ชั่งน้ำหนัก  วัดส่วนสูง คำนวณค่า  BMI(body mass index)
– วัดความดันโลหิต
– ตรวจร่างกายทั่วไป
– ตรวจภายใน  ตรวจมะเร็งปากมดลูก  และ/หรือ  ตรวจคลื่นเสียงความถี่สูง

3. การตรวจพิเศษ
– เอกซเรย์ปอด
– เอกซเรย์เต้านม   ดังแสดงตัวอย่างดังรูป

momรูปแสดงการตรวจเอกซเรย์เต้านม

– ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ
– ตรวจความหนาแน่นของกระดูก

4.การตรวจทางห้องปฏิบัติการ
– ตรวจเลือดและปัสสาวะขั้นพื้นฐาน
– ตรวจน้ำตาลและกรดยูริคในเลือด
– ตรวจระดับไขมันในเลือด
– ตรวจการทำงานของตับ,ไต
– และ/หรือ ตรวจฮอร์โมนเกี่ยวข้องกับวัยหมดประจำเดือน

 

การวินิจฉัย

จากข้อมูลทั้งประวัติ  ตรวจร่างกาย  การตรวจทางห้องปฏิบัติการและการตรวจพิเศษ  เพื่อให้การวินิจฉัยและรักษาตามแต่ละกรณี  โดยแนวทางการรักษาจะเน้นให้เกิดการปฏิบัติตัวที่ถูกต้อง  การควบคุมอารมณ์  และใช้ยาตามความจำเป็น

 

การรักษา

1. การปฏิบัติตัว
– อาหาร  เลือกอาหารจำพวกโปรตีนจากปลา  ถั่วเหลือง  อาหารที่มีไขมันต่ำ  อาหารที่มีน้ำตาลน้อย      ไม่เค็ม  และมีกากเส้นใยสูง เช่น ผักและผลไม้ เพื่อช่วยในการขับถ่าย  การรับประทานอาหารควรสมดุลย์กับการใช้พลังงานในแต่ละวัน  น้ำหนักในวัยนี้ไม่ควรเพิ่มหรือลดลงมาก ควรควบคุมให้พอดีเหมาะสมกับความสูงของแต่ละคน  ดังรูป

mom

การเลือกรับประทานอาหารและการใช้พลังงานที่สมดุลย์กันในแต่ละวัน

 

mom

อาหารที่ควรเลือกรับประทานในวัยทอง

 

– การออกกำลังกาย  เมื่อมีการออกกำลังกายสม่ำเสมอและเหมาะสม  จะป้องกันภาวะกระดูกพรุน  ทำให้กล้ามเนื้อแข็งแรง  ลดอาการปวดข้อ  ปวดหลัง  และลดไขมันในเลือด  รูป e1  เป็นตัวอย่างของการออกกำลังกายในวัยทอง  และรูป e2  เป็นพลังงานที่ใช้ในกิจกรรมและการออกกำลังกายแต่ละชนิด

 

momรูป e1 เป็นตัวอย่างของการออกกำลังกายในวัยทอง

mom

รูป e2 เป็นพลังงานที่ใช้ในกิจกรรมและการออกกำลังกายแต่ละชนิด

 

อารมณ์  การทำจิตใจให้สงบ  มีสติ สมาธิ  ควบคุมอารมณ์  ทำงานอดิเรกที่เป็นประโยชน์  จะช่วยให้การดำเนินชีวิตในวัยทองมีความสุขและเป็นชีวิตที่มีคุณภาพ

 

2. การใช้ยา

– ยาบรรเทาอาการ  เพื่อบรรเทาอาการต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น เช่น  อาการร้อนวูบวาบ ซึ่งโดยปกติอาการเหล่านี้มักหายไปเองในระยะเวลาประมาณ  2  ปี
– ยารักษาโรค  ใช้ในกรณีที่สตรีวัยทองมีโรคประจำตัว  เช่น  ความดันโลหิตสูง
– วิตามินและเกลือแร่ทดแทน  ใช้ในกรณีที่ขาดและรับประทานจากอาหารไม่เพียงพอ  เช่น  รับประทานแคลเซียมเสริมป้องกันภาวะกระดูกพรุน เนื่องจากแคลเซียมที่ได้จากอาหารมักไม่เพียงพอกับความต้องการในวัยทอง  สำหรับในคนไทยปกติในอาหารปกติมีแคลเซียม  300-400  มิลลิกรัม  ดังนั้นต้องการเสริมวันละ  600-1000  มิลลิกรัม2,3,4
– ฮอร์โมนทดแทน  เป็นทางเลือกเมื่อจำเป็นในกรณีที่มีอาการของสตรีวัยหมดประจำเดือนมาก  หรือมีความเสี่ยงต่อการเกิดกระดูกพรุนสูง

 

หนังสืออ้างอิง

  1. หะทัย  เทพพิสัย . ปัญหาที่พบบ่อยในวัยทอง. ใน : อุรุษา  เทพพิสัย,  มยุรี  จิรภิญโญ, อภิชาติ  จิตต์เจริญ,  จิตติมา  มโนนัย, บรรณาธิการ.  สุขภาพชาย-หญิงวัยทองยุค  2001. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ข้าวฟ่าง,2001:19-21.
  2. อุรุษา  เทพพิสัย.  โรคกระดูกพรุน(osteoporosis). ใน : อุรุษา  เทพพิสัย,  มยุรี  จิรภิญโญ, อภิชาติ  จิตต์เจริญ,  จิตติมา  มโนนัย, บรรณาธิการ.  สุขภาพชาย-หญิงวัยทองยุค  2001. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ข้าวฟ่าง,2001:19-21.
  3. Komindr  S, Piaseu  N, Pattamakom  V, et al. Calcium  status and factors relating to bone mineral  content in  normal  Thais  living in Bangkok,  สารศิริราช(บทคัดย่อรายงานวิชาการ), 19-22  เมษายน  2537.
  4. Orwall  Eric  S, Klein  RF. Osteoporosis  in men. In:  Marcus  R ,ed.  Osteoporosis. USA:Blackwell  Scientific Publication,1994:146-201.

 

 

เขียนโดย รศ.นายแพทย์ภาวิน พัวพรพงษ์

ปัญหาที่พบบ่อยในชายวัยทอง

สำหรับ ปัญหาที่พบบ่อยในชายวัยทอง 1  ได้แก่

1.  ไขมันในเลือดสูง  (dyslipidemia)  พบ  82%
2.  กลุ่มอาการฮอร์โมนเพศชายบกพร่อง  พบ  78% (อาการคล้ายกับที่เกิดขึ้นในสตรีวัยทองแต่รุนแรงน้อยกว่า)
3.  หย่อนสมรรถภาพทางเพศ  (erectile  dysfunction) พบ 66%
4.  ต่อมลูกหมากโต  (benign  prostatic  hyperplasia)  พบ 65%  ดังรูป

mom

รูปแสดงการเกิดต่อมลูกหมากโต

5.  โรคอ้วน  (obesity)  พบ 46%
6.  ความดันโลหิตสูง  พบ  39%
7.  กรดยูริคในเลือดสูง  (hyperuricemia)  พบ  36%
8.  กระดูกบาง  (osteopenia)  พบ  32%  (เทียบกับในสตรีพบ  44%)
9.  เบาหวาน  พบได้  22%  (เทียบกับในสตรีพบ 6%)
10.กระดูกพรุน  (osteoporosis)  พบ  9%  (เทียบกับในสตรีพบ  29%)

 

หนังสืออ้างอิง

  1. หะทัย  เทพพิสัย . ปัญหาที่พบบ่อยในวัยทอง. ใน : อุรุษา  เทพพิสัย,  มยุรี  จิรภิญโญ, อภิชาติ  จิตต์เจริญ,  จิตติมา  มโนนัย, บรรณาธิการ.  สุขภาพชาย-หญิงวัยทองยุค  2001. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ข้าวฟ่าง,2001:19-21.
  2. อุรุษา  เทพพิสัย.  โรคกระดูกพรุน(osteoporosis). ใน : อุรุษา  เทพพิสัย,  มยุรี  จิรภิญโญ, อภิชาติ  จิตต์เจริญ,  จิตติมา  มโนนัย, บรรณาธิการ.  สุขภาพชาย-หญิงวัยทองยุค  2001. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ข้าวฟ่าง,2001:19-21.
  3. Komindr  S, Piaseu  N, Pattamakom  V, et al. Calcium  status and factors relating to bone mineral  content in  normal  Thais  living in Bangkok,  สารศิริราช(บทคัดย่อรายงานวิชาการ), 19-22  เมษายน  2537.
  4. Orwall  Eric  S, Klein  RF. Osteoporosis  in men. In:  Marcus  R ,ed.  Osteoporosis. USA:Blackwell  Scientific Publication,1994:146-201.

 

 

เขียนโดย รศ.นายแพทย์ภาวิน พัวพรพงษ์