นมแม่
รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์
??????????????? การเจ็บเต้านมเป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบได้บ่อยหลังคลอด ส่วนใหญ่เกิดจากการเข้าเต้าไม่ดี นอกจากนี้ยังอาจเกิดจากการขยับนำหัวนมออกจากปากทารกหลังกินนมหรือการบีบหรือปั๊มนมที่ไม่เหมาะสม มีการติดเชื้อราที่เต้านม และทารกมีภาวะลิ้นติด ซึ่งนำไปสู่การหยุดเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในระยะแรกหลังคลอด
รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์
??????????????? ภาวะแทรกซ้อนของเต้านมและหัวนม ได้แก่ การตึงคัดเต้านม การเจ็บหัวนม ท่อน้ำนมอุดตัน เต้านมอักเสบ และฝีที่เต้านม ซึ่งมารดาควรได้รับการสอนการปฏิบัติตัวและทราบถึงอาการและอาการแสดงของภาวะแทรกซ้อนเหล่านี้เพื่อช่วยป้องกันและรีบมารับการรักษาที่ถูกต้องตั้งแต่ระยะแรกโดยสามารถให้นมแม่ได้อย่างต่อเนื่อง
รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์
??????????????? การตรวจเต้านมด้วยตนเอง มารดาหลังคลอดควรตรวจเต้านมทุกวันในขณะที่อาบน้ำ การตรวจเต้านมขณะมารดายังเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ควรให้นมให้เต้านมลดการคัดตึงลงก่อน หากมีประจำเดือนมาแล้ว ควรตรวจเต้านมในวันที่ 5-7 หลังมีประจำเดือน
รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์
??????????????? อาหารหลังคลอด มารดาสามารถรับประทานอาหารได้หลากหลายตามปกติ ควรรับประทานอาหารให้ครบห้าหมู่ โดยมารดาที่ให้นมลูกควรเพิ่มปริมาณอาหารวันละ 500 แคลอรี และควรรับประทานวิตามินเสริมเหมือนช่วงตั้งครรภ์จนกระทั่งหยุดให้นมลูก
รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์
?????????นมแม่ไม่ควรผ่านความร้อนหากไม่จำเป็น เนื่องจากความร้อนจะทำลายภูมิคุ้มกันและเอนไซม์ในน้ำนม อย่างไรก็ตาม แม้นมแม่ที่ผ่านความร้อนก็ยังมีคุณค่าเหนือนมผสม ดังนั้น ไม่ควรให้นมที่ผ่านความร้อนสำหรับลูกตนเองยกเว้นในกรณีที่มารดาติดเชื้อเอชไอวี