รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

              โดยปกติที่หอผู้ป่วยหลังคลอดจะมีการจัดเตียงเล็กให้ทารกแรกเกิดนอนโดยที่อยู่ข้างเตียงมารดา พื้นที่สำหรับการจัดเตียงเล็กสำหรับทารก จะใช้พื้นที่น้อยและสามารถใช้พื้นที่ที่ญาติเฝ้าสำหรับวางเตียงได้ ดังนั้นบุคลากรทางการแพทย์ไม่ควรวิตกกังวลเกี่ยวกับการไม่มีที่วางเตียงเล็กจนละเลยประโยชน์ของการให้มารดาและทารกอยู่ร่วมกันตลอด 24 ชั่วโมง สำหรับทางเลือกอีกทางหนึ่งที่สามารถทำได้คือ การให้ทารกนอนร่วมเตียงกับมารดา^1,2 แต่ควรระมัดระวังการเกิดทารกพลัดหล่นเตียงหรือมารดาพลิกไปทับทารกในกรณีที่มารดาเหนื่อยล้าจนเกินไป มารดาเป็นมารดาวัยรุ่น ดื่มแอลกอฮอล์ หรือมีการติดยาเสพติด และควรมีการจัดสภาพเตียงและข้างเตียงให้เหมะสมโดยมีราวกั้นเตียง เก้าอี้ หรืออาจวางเตียงติดกำแพงเพื่อป้องกันทารกตกเตียง หรือมีญาติช่วยดูแลทารกร่วมด้วย การที่มารดาและทารกนอนอยู่ร่วมเตียงเดียวกันจะทำให้การให้นมลูกทำได้บ่อยขึ้น มารดาได้เรียนรู้พฤติกรรมทารกและสามารถพักไปพร้อม ๆ กับทารก

เอกสารอ้างอิง

1. McCoy RC, Hunt CE, Lesko SM, et al. Frequency of bed sharing and its relationship to breastfeeding. J Dev Behav Pediatr 2004;25:141-9.
2. Tan KL. Factors associated with exclusive breastfeeding among infants under six months of age in peninsular malaysia. Int Breastfeed J 2011;6:2.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

              โดยทั่วไป หากทารกคลอดครบกำหนดปกติไม่มีภาวะแทรกซ้อน หลังคลอดทารกสามารถอยู่กับมารดาได้ตลอด 24 ชั่วโมง การแยกทารกไปอยู่ที่หออภิบาลทารกแรกเกิดโดยมีความเชื่อว่าจะสามารถดูแลได้ใกล้ชิดมากกว่าเป็นความเชื่อที่ไม่ถูกต้อง เพราะการสังเกตการอย่างใกล้ชิดไม่สามารถเป็นไปได้ที่หออภิบาลทารกแรกเกิดเนื่องจากสัดส่วนของพยาบาลต่อทารกน้อย การสังเกตทารกขณะที่อยู่ใกล้เตียงมารดาโดยมีมารดาเป็นผู้ช่วยที่อยู่ใกล้ลูก มีความใส่ใจในลูกของตัวเองจึงมักสังเกตความผิดปกติของทารกได้รวดเร็วกว่า และการสอนมารดาในการสังเกตการ จะทำให้มารดาได้มีส่วนร่วมและการดูแลมีประสิทธิภาพมากขึ้น¹

เอกสารอ้างอิง

1. ภาวิน พัวพรพงษ์. รอบรู้เรื่องการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่. 2558.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

             ในการที่จะทำหัตถการพื้นฐานแก่ทารก เช่น การเจาะเลือด บุคลากรทางการแพทย์มักวิตกกังวลว่า หากทำขณะที่ทารกอยู่กับมารดา มารดาจะกังวลเนื่องจากเสียงทารกที่ร้องและเป็นอุปสรรคในการทำหัตถการได้ แต่ความเป็นจริงการที่ทารกอยู่กับมารดา ทารกจะรู้สึกอบอุ่นและปลอดภัยกว่าแม้ในขณะทำหัตถการ ทารกจึงรู้สึกเจ็บปวดและร้องไห้น้อยหรือสั้นกว่า การที่การนำทารกไปที่หออภิบาลทารกแรกเกิดเพื่อทำหัตถการจึงไม่เหมาะสม แต่บุคลากรทางการแพทย์ควรทำการหัตถการหรือดูแลทารกที่ข้างเตียงมารดาหรือขณะที่อยู่กับมารดาจะได้ประโยชน์มากกว่า โดยถือเป็นโอกาสที่จะให้ความรู้ สร้างความมั่นใจและสอนมารดาในการดูแลทารกที่มีภาวะเครียด ซึ่งการให้ความรู้และอธิบายถึงประโยชน์ของการให้ลูกกินนมแม่ในระหว่างที่ทำหัตถการจะลดความเจ็บปวดของทารกระหว่างการทำหัตถการได้^1-4 จะเสริมสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องและทำให้มารดามั่นใจในการดูแลทารกในสภาวะต่าง ๆ มากขึ้น           

เอกสารอ้างอิง

1. Gad RF, Dowling DA, Abusaad FE, Bassiouny MR, Abd El Aziz MA. Oral Sucrose Versus Breastfeeding in Managing Infants’ Immunization-Related Pain: A Randomized Controlled Trial. MCN Am J Matern Child Nurs 2019;44:108-14.
2. Marin Gabriel MA, del Rey Hurtado de Mendoza B, Jimenez Figueroa L, et al. Analgesia with breastfeeding in addition to skin-to-skin contact during heel prick. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed 2013;98:F499-503.
3. Shah PS, Herbozo C, Aliwalas LL, Shah VS. Breastfeeding or breast milk for procedural pain in neonates. Cochrane Database Syst Rev 2012;12:CD004950.
4. Modarres M, Jazayeri A, Rahnama P, Montazeri A. Breastfeeding and pain relief in full-term neonates during immunization injections: a clinical randomized trial. BMC Anesthesiol 2013;13:22.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

               โดยทั่วไปบุคลากรทางการแพทย์ควรหลีกเลี่ยงกระบวนการระหว่างการรอคลอดและการคลอดที่ทำให้มารดาเหนื่อยล้าและอ่อนเพลีย ได้แก่ การคลอดที่เนิ่นนาน การงดน้ำงดอาหาร การให้ยาแก้ปวดและการตัดฝีเย็บ ซึ่งความเครียดเหล่านี้จะทำให้มารดารู้สึกเหนื่อยมากเกินไปและไม่สบายตัว ควรดูแลให้มารดาได้พักในบรรยากาศที่สงบเงียบ ปราศจากรบกวน เช่น การเข้าไปทำความสะอาด การเข้าเยี่ยมของเพื่อนหรือญาติที่มากเกินไป และการตรวจหรือการทำหัตถการทางการแพทย์ที่ไม่จำเป็น เมื่อปฏิบัติได้ดังนี้แล้ว บุคลากรทางการแพทย์ก็จะไม่มีความวิตกกังวลว่ามารดาจะเหนื่อยเกินไปจนไม่สามารถเลี้ยงหรือดูแลทารกได้ รวมทั้งหากมารดาดูไม่เหนื่อยหรืออ่อนล้าจนเกินไป ครอบครัวก็จะมีความสบายใจที่จะให้มารดาได้ดูแลทารกด้วยตนเองหรืออาจจะช่วยร่วมดูแลทารกโดยไม่เกี่ยงให้บุคลากรทางการแพทย์แยกทารกไปดูแล¹   

เอกสารอ้างอิง

1. ภาวิน พัวพรพงษ์. รอบรู้เรื่องการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่. 2558.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

          เหตุผลเพราะการที่ทารกอยู่ร่วมกับมารดาตลอด 24 ชั่วโมงจะเป็นประโยชน์ต่อทั้งทารกและมารดามากกว่า โดยประโยชน์ที่เกิดขึ้น ได้แก่

•   ทารกจะหลับได้ดีกว่าและร้องไห้น้อยกว่า เพราะการอยู่ใกล้มารดาทารกจะรู้สึกอบอุ่นและปลอดภัยกว่า
•    ก่อนการเกิดของทารก มารดาและทารกจะพัฒนาช่วงจังหวะของการนอนอย่างสัมพันธ์กัน ซึ่งหลังคลอด หากทารกได้อยู่ร่วมกันจังหวะการนอนของทารกจะสัมพันธ์กับมารดา ทำให้มารดาได้พักผ่อนไปพร้อมกับทารก โดยที่การแยกมารดาและทารกจะรบกวนกลไกนี้
• การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่จะทำได้ดีและต่อเนื่องนานกว่า^1-4 ร่วมกับทารกน้ำหนักขึ้นเร็วกว่าด้วย
• การป้อนนมที่ตอบสนองต่อการแสดงออกของทารกจะทำได้ง่ายเมื่อทารกอยู่ใกล้ ซึ่งเป็นผลต่อกลไกออกซิโตซินให้การสร้างน้ำนมทำได้ดี
• การได้อยู่ร่วมกันตลอด 24 ชั่วโมง จะช่วยสร้างความมั่นใจให้แก่มารดาในการดูแลทารก
•  มารดาจะมองเห็นทารกได้ดีและไม่วิตกกังวลว่าทารกที่ร้องที่ห้องอภิบาลทารกแรกเกิดเป็นลูกของตนเอง ทำให้ลดความวิตกกังวลที่จะมีผลต่อการสร้างน้ำนม
•  ลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อในทารก โดยจะพบทารกที่อยู่กับมารดาจะมีการติดเชื้อน้อยกว่าทารกที่อยู่ในห้องอภิบาลทารกแรกเกิด
•  ช่วยสนับสนุนสายสัมพันธ์ระหว่างมารดาและทารก แม้ว่าจะไม่ได้มีการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่           

เอกสารอ้างอิง

1. Declercq E, Labbok MH, Sakala C, O’Hara M. Hospital practices and women’s likelihood of fulfilling their intention to exclusively breastfeed. Am J Public Health 2009;99:929-35.
2. Harillo-Acevedo D, Ramos-Morcillo AJ, Ruzafa-Martinez M. Factors associated with breastfeeding support from health care professionals by implementing a Clinical Practice Guideline. Birth 2019;46:146-56.
3. Hawke BA, Dennison BA, Hisgen S. Improving Hospital Breastfeeding Policies in New York State: Development of the Model Hospital Breastfeeding Policy. Breastfeed Med 2012.
4. Goodman K, DiFrisco E. Achieving baby-friendly designation: step-by-step. MCN Am J Matern Child Nurs 2012;37:146-52; quiz 52-4.
5. Labbok MH. Global baby-friendly hospital initiative monitoring data: update and discussion. Breastfeed Med 2012;7:210-22.
6. Venancio SI, Saldiva SR, Escuder MM, Giugliani ER. The Baby-Friendly Hospital Initiative shows positive effects on breastfeeding indicators in Brazil. J Epidemiol Community Health 2012;66:914-8.