รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

??????????? ส่วนใหญ่ทราบกันดีแล้วว่า หากมารดามีความตั้งใจที่จะเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ โอกาสที่มารดาจะเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวหกเดือนและระยะเวลาของการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่จะสูงและยาวนานกว่าในมารดากลุ่มนี้ เนื่องจากความตั้งใจที่จะเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เสมือนเป็นด่านแรกที่จะต้องผ่านในมารดาที่ต้องการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ เพราะความตั้งใจนี้ จะนำไปสู่ความสนใจ ใส่ใจ หาข้อมูล ขอคำปรึกษา และหาทางแก้ปัญหาเพื่อให้สามารถจะประสบความสำเร็จในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ได้ สำหรับปัจจัยที่มีผลต่อทัศนคติของมารดาที่จะมีความตั้งใจในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่นั้น มีการศึกษาพบว่า ความตั้งใจที่จะมีบุตรของบิดาและมารดา อายุ และการศึกษามีผลต่อความตั้งใจที่จะเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของมารดา¹ ดังนั้น หากพบว่ามารดามีการตั้งครรภ์โดยไม่พร้อมหรือไม่มีความตั้งใจ ปราศจากการวางแผน มารดาที่อายุน้อย หรือการศึกษาระดับมัธยมหรือต่ำกว่า จึงอาจนับเป็นปัจจัยที่เสี่ยงต่อการที่มารดาจะขาดความตั้งใจในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ซึ่งบุคลากรทางการแพทย์ควรต้องใส่ใจและเอาใจใส่กับมารดาและครอบครัวในกลุ่มนี้มากขึ้น เพื่อสร้างหรือปรับเปลี่ยนทัศนคติของมารดาให้มีความตั้งใจในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ให้ได้ เพื่อที่จะเอื้อประโยชน์ให้มีแก่มารดาและทารกได้สูงสุด

เอกสารอ้างอิง

1. Keddem S, Frasso R, Dichter M, Hanlon A. The Association Between Pregnancy Intention and Breastfeeding. J Hum Lact 2018;34:97-105.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

??????????? ในสมัยก่อน การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่นั้นก็คือการให้นมแม่จากเต้านมของมารดา แต่ปัจจุบัน การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่นั้นมีความหมายรวมไปถึงการปั๊มนมแม่และป้อนนมแม่ให้แก่ลูกด้วย เป็นที่ทราบกันดีว่า การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่จะมีผลต่อความเฉลียวฉลาดของทารกที่มากกว่าทารกที่กินนมผง กลไกที่จะส่งผลต่อความเฉลียวฉลาดนั้น เชื่อว่าเกิดจากการกระตุ้นการพัฒนาการของทารกผ่านการสัมผัส การโอบกอด และการปฏิสัมพันธ์กันระหว่างมารดาและทารกขณะที่ลูกได้ดูดกินนมแม่จากเต้านม หากการปั๊มนมและป้อนนมให้แก่ทารกมีการป้อนนมอย่างเดียวขาดการโอบกอด การสัมผัส และปฏิสัมพันธ์กันระหว่างแม่กับลูก คำถามที่มีข้อสงสัยคือ ทารกที่กินนมแม่จากน้ำนมที่ปั๊มนมจะยังคงมีความเฉลียวฉลาดเหมือนกับทารกที่กินนมจากเต้านมแม่โดยตรงหรือไม่ มีความพยายามที่จะทำการศึกษาถึงเรื่องนี้ แต่อย่างไรก็ตาม พบว่า ปัญหาของระยะเวลาที่ปั๊มนมและให้นมลูกไม่แน่นอน ผลการประเมินจึงยังไม่สามารถสรุปได้¹ แต่จากข้อมูลในปัจจุบัน หากสามารถให้นมแม่จากเต้าได้ ผลต่อความเฉลียวฉลาดของทารกย่อมน่าจะดีกว่า และการให้นมแม่ที่ได้จากการปั๊มนมก็น่าจะดีกว่าการให้นมผงดัดแปลงสำหรับทารก การทำความเข้าใจกับมารดาและครอบครัวในเรื่องเหล่านี้จึงมีความจำเป็น

เอกสารอ้างอิง

1. Keim SA, Smith K, Boone KM, Oza-Frank R. Cognitive Testing of the Brief Breastfeeding and Milk Expression Recall Survey. Breastfeed Med 2018;13:60-6.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

??????????? โดยทั่วไปวิธีการคลอดบุตรจะมีผลต่อการเริ่มต้นการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่และอัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวหกเดือน การผ่าตัดคลอดมักทำให้การเริ่มต้นการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ทำได้ช้าและมีอัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่หกเดือนต่ำกว่า อย่างไรก็ตาม หากมีการเอาใจใส่ให้มารดาที่ผ่าตัดคลอดสามารถเริ่มนมแม่ได้เร็วใกล้เคียงกับมารดาที่คลอดบุตรทางช่องคลอด อัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวก็ไม่น่าจะแตกต่างกัน อุปสรรคอีกอย่างที่พบว่ามีความสำคัญต่อการเริ่มต้นการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ก็คือ การให้ลูกกินนมผงตั้งแต่ในระยะแรกหลังคลอด สิ่งนี้ส่งผลในการลดการเริ่มต้นการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่และอัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียว¹ ดังนั้น นโยบายการสนับสนุนการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่โดยการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่ว่าด้วยการตลาดอาหารทารกและเด็กเล็ก และผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องน่าจะมีบทบาทในการปกป้องและป้องกันการให้นมผงแก่ทารกในระยะแรกหลังคลอดได้ ซึ่งโรงพยาบาลที่ปฏิบัติตามนโยบายสายสัมพันธ์แม่ลูกได้ก็จะมีโอกาสที่จะสนับสนุนให้มารดาเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ได้สำเร็จมากกว่า

เอกสารอ้างอิง

1. Kiani SN, Rich KM, Herkert D, Safon C, Perez-Escamilla R. Delivery mode and breastfeeding outcomes among new mothers in Nicaragua. Matern Child Nutr 2018;14.