รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

               การที่บุคลากรทางการแพทย์ได้ติดตามเยี่ยมบ้านมารดาในระยะหลังคลอด จะเป็นผลดีต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ โดยเฉพาะในช่วง 1-2 สัปดาห์แรกหลังคลอด เนื่องจากมารดาหลังกลับบ้านอาจพบปัญหาในการปรับตัวหรือปัญหาในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ซึ่งต้องการคำปรึกษาที่จะช่วยให้มารดาคงการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ได้โดยไม่หยุดการให้นมลูกก่อนเวลาอันควร มีการศึกษาพบว่าหากมีการเยี่ยมบ้านของบุคลากรทางการแพทย์เพื่อสนับสนุนการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่จะลดความเสี่ยงของการใช้นมผงดัดแปลงสำหรับทารกลง¹ และเพิ่มอัตราการเลียงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวในช่วงหกเดือนหลังคลอดได้^2,3

เอกสารอ้างอิง

1. Feldens CA, Ardenghi TM, Cruz LN, Scalco GP, Vitolo MR. Advising mothers about breastfeeding and weaning reduced pacifier use in the first year of life: a randomized trial. Community Dent Oral Epidemiol 2013;41:317-26.
2. Silva V, Caminha MFC, Silva SL, Serva V, Azevedo P, Filho MB. Maternal breastfeeding: indicators and factors associated with exclusive breastfeeding in a subnormal urban cluster assisted by the Family Health Strategy. J Pediatr (Rio J) 2019;95:298-305.
3. Carvalho M, Carvalho MF, Santos CRD, Santos PTF. First Postpartum Home Visit: A Protective Strategy for Exclusive Breastfeeding. Rev Paul Pediatr 2018;36:8.

 รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

                 การติดต่อระหว่างบุคลากรทางการแพทย์ที่เป็นผู้ให้บริการกับมารดาที่เป็นผู้รับบริการ ระบบการสื่อสารทางโทรศัพท์ถือเป็นระบบพื้นฐานที่มีทั่วถึงและแพร่หลายในมารดาที่เป็นผู้รับบริการส่วนใหญ่ ซึ่งโทรศัพท์แทบจะเรียกว่าเป็นปัจจัยที่ 5 ในชีวิตมนุษย์ในปัจจุบัน การใช้ระบบโทรศัพท์เพื่อให้คำปรึกษาเรื่องการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่หลังคลอด จะช่วยส่งเสริม ติดตาม และให้คำแนะนำกับมารดาในกรณีที่มีปัญหาในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เบื้องต้นได้ โดยมีการศึกษาว่า การโทรศัพท์ให้คำปรึกษาเรื่องการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในมารดาหลังคลอดจะช่วยเพิ่มอัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวในช่วงหนึ่งเดือนหลังคลอด แต่ไม่มีผลต่ออัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในช่วง 4 และ 6 เดือนหลังคลอด¹

เอกสารอ้างอิง

1. Tahir NM, Al-Sadat N. Does telephone lactation counselling improve breastfeeding practices?: A randomised controlled trial. Int J Nurs Stud 2013;50:16-25.

 รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

             สภาพสังคมและสิ่งแวดล้อมเป็นปัจจัยที่มีผลต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ สภาพแวดล้อมในที่ต่าง ๆ ที่มารดาต้องดำเนินชีวิตประจำวัน หรือระหว่างการทำงาน ได้แก่ ที่ให้นมแม่อาจเป็นมุมนมแม่ในห้างสรรพสินค้าหรือตามสถานที่ท่องเที่ยว และตู้เย็นเก็บนมแม่ในสถานประกอบการ สิ่งเหล่านี้ช่วยส่งเสริมและสนับสนุนการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่¹ ในกรณีที่ไม่มีการเอื้อในการให้นมแม่ในที่สาธารณะหรือสถานประกอบการ หรือสังคมมีมุมมองที่มีความคิดเห็นว่าการให้นมแม่เป็นเรื่องที่จำกัดอยู่เฉพาะการให้นมที่บ้าน การให้ในที่สาธารณะเป็นเรื่องน่าอับอาย จะมีผลทำให้มารดาเกิดความเครียด เมื่อจำเป็นต้องออกไปนอกบ้าน หรือต้องให้นมแม่ในที่สาธารณะ จะส่งผลให้มารดาหยุดก่อนเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ก่อนเวลาอันควรได้

เอกสารอ้างอิง

1. Cameron B, Javanparast S, Labbok M, Scheckter R, McIntyre E. Breastfeeding support in child care: an international comparison of findings from Australia and the United States. Breastfeed Med 2012;7:163-6.

 รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

             การที่มารดาได้ลาพักหลังคลอด มารดาจะมีโอกาสได้อยู่ดูแลทารกและสามารถให้นมทารกได้อย่างต่อเนื่อง มีการศึกษาว่า มารดาที่ลาพักหลังคลอดได้นานจะเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ได้นานกว่า¹ ในประเทศไทยการลาพักหลังคลอดเป็นสิทธิของข้าราชการและพนักงานของรัฐ มารดาจะลาคลอดได้ 90 วันหรือสามเดือนโดยได้รับเงินเดือนเต็มจำนวน สำหรับลูกจ้างที่มีสิทธิประกันสังคมลาพักหลังคลอดได้ 98 วันรวมวันหยุด โดยในระหว่างการลาพักหลังคลอด 45 วันแรกจะได้รับเงินเดือนเต็มจำนวนจากนายจ้าง แต่หลังจากนั้น หากลาต่ออีก จะได้รับเงินเดือนร้อยละ 50 ของเงินเดือนเฉลี่ย 90 วัน (โดยคิดจากฐานเงินเดือนไม่เกิน 15000 บาท) อีก 45 วัน ซึ่งหลังสามเดือนเมื่อมารดาต้องกลับไปทำงานจึงพบเป็นสาเหตุที่พบบ่อยในการหยุดเลี้ยงลูกด้วยนมแม่^2,3 แต่ในประเทศยุโรปบางประเทศ ได้แก่ ประเทศเดนมาร์กให้ลาคลอดได้หนึ่งปีโดยได้รับเงินเดือนเต็มจำนวน  ประเทศสวีเดนและนอร์เวย์จะเปิดโอกาสให้มารดาลาพักหลังคลอดถึงหนึ่งปีครึ่งหรือมากกว่านั้นเพื่อเลี้ยงดูทารกโดยมารดายังได้รับเงินเดือนโดยรวมราวร้อยละ 77-86 ต่อปี สำหรับในเอเชีย ประเทศเวียดนามออกกฎหมายให้สตรีลาพักหลังคลอดได้ถึงหกเดือน ซึ่งมีส่วนช่วยให้การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวหกเดือนสูงขึ้นได้

เอกสารอ้างอิง

1. Skafida V. Juggling work and motherhood: the impact of employment and maternity leave on breastfeeding duration: a survival analysis on Growing Up in Scotland data. Matern Child Health J 2012;16:519-27.
2. Puapornpong P, Manolerdthewan W, Raungrongmorakot K, Ketsuwan S, Wongin S. Factor effecting on breastfeeding success in infants up to 6 month of age in Nakhon Nayok province. J Med Health Sci 2009;16:116-23.
3. Plewma P. Prevalence and factors influencing exclusive breast-feeding in Rajavithi Hospital. J Med Assoc Thai 2013;96 Suppl 3:S94-9.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

                 การที่มารดาต้องกลับไปทำงานเนื่องจากมารดาเป็นลูกจ้างและหมดระยะเวลาของการลาพักหลังคลอด ทำให้มารดามีโอกาสที่จะต้องแยกจากทารก หากมารดาไม่ได้รับการแนะนำและฝึกปฏิบัติในการบีบน้ำนมและมีความรู้ในเรื่องการเก็บรักษาน้ำนม ร่วมกับต้องมีความช่วยเหลือของครอบครัวในผู้ที่ช่วยดูแลทารก จะมีผลทำให้มารดาหยุดเลี้ยงลูกด้วยนมแม่¹ ดังนั้นจะเห็นว่าการที่มารดาต้องกลับไปทำงานมีผลเสียต่อระยะเวลาการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่² อย่างไรก็ตาม อุปสรรคจากการกลับเข้าทำงานของมารดายังมีผลน้อยกว่าความตั้งใจและความมุ่งมั่นที่จะเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของมารดา³ ในประเทศไทยพบว่า การกลับเข้าทำงานของมารดาเป็นสาเหตุสำคัญที่พบบ่อยที่สุดในการหยุดกินนมแม่^4,5

เอกสารอ้างอิง

1. Olang B, Heidarzadeh A, Strandvik B, Yngve A. Reasons given by mothers for discontinuing breastfeeding in Iran. Int Breastfeed J 2012;7:7.
2. Ladomenou F, Kafatos A, Galanakis E. Risk factors related to intention to breastfeed, early weaning and suboptimal duration of breastfeeding. Acta Paediatr 2007;96:1441-4.
3. Sulaiman Z, Liamputtong P, Amir LH. Timing of return to work and women’s breastfeeding practices in urban Malaysia: A qualitative study. Health Soc Care Community 2018;26:48-55.
4. Puapornpong P, Manolerdthewan W, Raungrongmorakot K, Ketsuwan S, Wongin S. Factor effecting on breastfeeding success in infants up to 6 month of age in Nakhon Nayok province. J Med Health Sci 2009;16:116-23.
5. Plewma P. Prevalence and factors influencing exclusive breast-feeding in Rajavithi Hospital. J Med Assoc Thai 2013;96 Suppl 3:S94-9.