รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

ไวรัสตับอักเสบบีมีชนิดของยีนที่แตกต่างกันอยู่ 8 ชนิด ตั้งแต่ชนิด A ถึงชนิด H โดยพบแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้พบชนิดของยีนไวรัสตับอักเสบชนิด B และ C^1,2 โดยยีนของไวรัสชนิด C จะพบได้บ่อยและมีการติดเชื้อจากมารดาสู่ทารกสูง³

นอกจากนี้การเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมหรือ mutation ของยีน S ของไวรัสยังมีผลต่อการตอบสนองต่อภูมิคุ้มกันที่ป้องกันการติดเชื้อในทารกด้วย⁴

หนังสืออ้างอิง

1.??????????? Kao JH, Chen PJ, Lai MY, Chen DS. Clinical and virological aspects of blood donors infected with hepatitis B virus genotypes B and C. J Clin Microbiol 2002;40:22-5.

2.??????????? Chu CJ, Hussain M, Lok AS. Hepatitis B virus genotype B is associated with earlier HBeAg seroconversion compared with hepatitis B virus genotype C. Gastroenterology 2002;122:1756-62.

3.??????????? Inui A, Komatsu H, Sogo T, Nagai T, Abe K, Fujisawa T. Hepatitis B virus genotypes in children and adolescents in Japan: before and after immunization for the prevention of mother to infant transmission of hepatitis B virus. J Med Virol 2007;79:670-5.

4.??????????? Liu SL, Dong Y, Zhang L, et al. Influence of HBV gene heterogeneity on the failure of immunization with HBV vaccines in eastern China. Arch Virol 2009;154:437-43.

?

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

การตรวจดีเอ็นเอของไวรัสตับอักเสบบีในกระแสเลือดของมารดาเป็นปัจจัยเสี่ยงและสิ่งที่จะทำนายการติดเชื้อจากมารดาไปสู่ทารกที่สำคัญ หากปริมาณไวรัสในเลือดของมารดาก่อนคลอดน้อยกว่า 5.5 log10 copies ต่อมิลลิลิตร การให้ Hepatitis B immunoglobulin พร้อมวัคซีนไวรัสตับอักเสบหลังคลอดจะป้องกันการติดเชื้อในทารกได้ร้อยละ 100 โดยหากปริมาณไวรัสมากกว่าค่ากำหนด 5.5 log10 copies ต่อมิลลิลิตร จะป้องกันการติดเชื้อในทารกได้สองในสามของทั้งหมด^1,2 และหากปริมาณไวรัสมากกว่า 8 log10 copies ต่อมิลลิลิตร จะสัมพันธ์กับความล้มเหลวของการให้ภูมิคุ้มกันเพื่อป้องกันการติดเชื้อในทารก³

หนังสืออ้างอิง

1.??????????? Burk RD, Hwang LY, Ho GY, Shafritz DA, Beasley RP. Outcome of perinatal hepatitis B virus exposure is dependent on maternal virus load. J Infect Dis 1994;170:1418-23.

2.??????????? del Canho R, Grosheide PM, Schalm SW, de Vries RR, Heijtink RA. Failure of neonatal hepatitis B vaccination: the role of HBV-DNA levels in hepatitis B carrier mothers and HLA antigens in neonates. J Hepatol 1994;20:483-6.

3.??????????? Singh AE, Plitt SS, Osiowy C, et al. Factors associated with vaccine failure and vertical transmission of hepatitis B among a cohort of Canadian mothers and infants. J Viral Hepat 2011;18:468-73.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

??????????? การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีเรื้อรังในมารดาจะมีการติดเชื้อผ่านไปที่ทารกโดยมีปัจจัยเสี่ยงหลายอย่าง ได้แก่

–????????? ภาวะ HBe Ag ของมารดา¹

–????????? ปริมาณเชื้อไวรัส (Hepatitis B Virus Deoxyribonucleic Acid)²

–????????? ชนิดของยีนไวรัสตับอักเสบบี (HBV Genotypic Variations)³

หนังสืออ้างอิง

1.??????????? Xu DZ, Yan YP, Choi BC, et al. Risk factors and mechanism of transplacental transmission of hepatitis B virus: a case-control study. J Med Virol 2002;67:20-6.

2.??????????? Burk RD, Hwang LY, Ho GY, Shafritz DA, Beasley RP. Outcome of perinatal hepatitis B virus exposure is dependent on maternal virus load. J Infect Dis 1994;170:1418-23.

3.??????????? Kao JH, Chen PJ, Lai MY, Chen DS. Clinical and virological aspects of blood donors infected with hepatitis B virus genotypes B and C. J Clin Microbiol 2002;40:22-5.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

??????????? การติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีเรื้อรังในมารดาจะมีการติดเชื้อผ่านไปที่ทารกได้ ซึ่งส่วนใหญ่จะสนใจแต่ในช่วงระหว่างการคลอด ทั้งที่จริงๆ แล้วการติดเชื้อสามารถติดเชื้อได้ตั้งแต่ช่วงตั้งครรภ์ ระหว่างการคลอด และหลังคลอด¹ โดยในมารดาที่มีการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีที่ตรวจพบทั้ง HBsAg และ HBeAg จะมีความเสี่ยงในการติดเชื้อในทารกร้อยละ 70-90 หากไม่ได้มีการใช้วัคซีนป้องกัน ในมารดาที่มีการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบีที่ตรวจพบทั้ง HBsAg และตรวจไม่พบ HBeAg จะมีความเสี่ยงในการติดเชื้อในทารกน้อยกว่าร้อยละ 10-40 ซึ่งในทารกที่ติดเชื้อในช่วงนี้จะมีร้อยละ 85-95 ที่จะเป็นการติดเชื้อและเป็นไวรัสตับอักเสบบีเรื้อรัง สำหรับการอักเสบของตับแบบรุนแรง (fulminant hepatitis)พบน้อย^1,2

หนังสืออ้างอิง

1.??????????? Sinha S, Kumar M. Pregnancy and chronic hepatitis B virus infection. Hepatol Res 2010;40:31-48.

2.??????????? Chen HL, Chang CJ, Kong MS, et al. Pediatric fulminant hepatic failure in endemic areas of hepatitis B infection: 15 years after universal hepatitis B vaccination. Hepatology 2004;39:58-63.

?