รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

? ? ? ? ? ? ?ภาวะลิ้นติดของทารกแรกเกิดมักทำให้เกิดปัญหามารดาเจ็บหัวนมขณะให้นมลูกและทำให้ทารกดูดนมได้ไม่ดี แต่การวินิจฉัยภาวะนี้ยังมีนิยามที่ใช้หลากหลาย ทำให้อุบัติการณ์ที่รายงานมีความแตกต่างกัน สำหรับในประเทศไทย จากการเก็บข้อมูลของคณะแพทยศาสตร์ มศว พบราวร้อยละ 13-14 โดยพบภาวะลิ้นติดที่มีความจำเป็นต้องให้การรักษาประมาณครึ่งหนึ่งของที่พบทั้งหมด คือ ภาวะลิ้นติดปานกลางและรุนแรง โดยหลังการให้การวินิจฉัย หากทำการผ่าตัดแก้ไขภายในสัปดาห์แรกหลังคลอดได้¹ จะลดปัญหาเรื่องมารดาเจ็บหัวนม ทารกกินได้น้อย หรือทารกตัวเหลือง และเป็นการช่วยส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ด้วย อย่างไรก็ตาม ยังมีปัญหาการขาดการดูแลและการให้การผ่าตัดรักษาที่ยังขาดบุคลาการทางการแพทย์ที่รับผิดชอบที่ชัดเจน โดยบางแห่งกุมารแพทย์เป็นผู้ดูแล แต่บางแห่งอาจเป็นศัลยแพทย์ แพทย์ทางโสต ศอ นาสิก หรือสูติแพทย์ดูแลเอง ในขณะที่ส่วนใหญ่ขาดผู้ดูแลและวางระบบการให้การรักษา ดังนั้น การบริหารจัดการสร้างระบบและเครือข่ายการดูแลรักษาจึงเป็นสิ่งจำเป็นที่ต้องทำให้เกิดขึ้น เพื่อเป็นการสนับสนุนและส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่

เอกสารอ้างอิง

1. ภาวิน พัวพรพงษ์. รอบรู้เรื่องการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่. นครนายก: ซี.ที. ดอทคอม; 2558.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

? ? ? ? ? ? ? ?ประโยชน์ของนมแม่มีมากมายหลายอย่าง แต่สิ่งหนึ่งที่สำคัญคือ การถ่ายทอดภูมิคุ้มกันที่ต่อต้านการติดเชื้อให้แก่ทารกโดยเฉพาะการติดเชื้อทางเดินหายใจ และการเกิดท้องเสีย ซึ่งมีการศึกษาพบว่า การให้ลูกกินนมแม่นาน ยิ่งลดความเสี่ยงในการเกิดการติดเชื้อทางเดินหายใจ และการเกิดท้องเสีย อย่างไรก็ตาม ในการศึกษานั้นเปรียบเทียบความเจ็บป่วยของทารกที่กินนมแม่ที่สามเดือน และหกเดือน โดยการกินนมแม่ที่หลังคลอดที่สามเดือนนั้นวิเคราะห์ผลในทารกที่กินนมแม่เป็นหลัก แต่ที่หลังคลอดหกเดือนวิเคราะห์ผลในทารกที่กินนมแม่ร่วมกับอาหารเสริม ซึ่งพบว่า ทารกที่กินนมแม่ที่หกเดือนมีผลต่อการลดการติดเชื้อลงได้ถึงร้อยละ 55¹ ดังนั้น หากส่งเสริมให้มารดาได้ให้ลูกกินนมแม่อย่างเดียวหกเดือนแรกหลังคลอด อัตราการลดการติดเชื้อในทารกอาจพบน้อยลงได้อีก จึงมีความน่าสนใจที่จะทำการศึกษาเพิ่มเติมในระยะต่อไป

เอกสารอ้างอิง

1. Raheem RA, Binns CW, Chih HJ. Protective effects of breastfeeding against acute respiratory tract infections and diarrhoea: Findings of a cohort study. J Paediatr Child Health 2017.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

? ? ? ? ? ? ? เป็นที่ทราบกันดีว่า รายได้ของครอบครัวมีผลต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ครอบครัวที่มีรายได้สูงมีความสัมพันธ์กับอัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่สูงด้วย อย่างไรก็ตาม สำหรับการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวในหกเดือนแรกหลังคลอดกลับพบว่า มารดาที่มีรายได้ของครอบครัวสูงเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวในหกเดือนแรกหลังคลอดน้อยกว่ามารดาที่มีรายได้ของครอบครัวต่ำ¹ สิ่งนี้อาจสะท้อนถึงผลของการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ที่อาจช่วยในการประหยัดค่าใช้จ่ายของครอบครัว นอกจากนี้ อาจสะท้อนถึงการตัดสินใจแก้ไขปัญหาโดยการซื้อและให้นมผงดัดแปลงสำหรับทารกในมารดาที่มีรายได้สูง อาจตัดสินใจง่ายกว่าที่จะทางเลือกนี้ ดังนั้น แม้ในครอบครัวที่มีรายได้สูงก็ยังคงจำเป็นที่จะต้องเน้นถึงความสำคัญของการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวในหกเดือนแรกด้วย

เอกสารอ้างอิง

1. Qin H, Zhang L, Zhang L, et al. Prevalence of Breastfeeding: Findings from the First Health Service Household Interview in Hunan Province, China. Int J Environ Res Public Health 2017;14.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

? ? ? ? ? ? หลังคลอดการสอนท่าให้นมลูกแก่มารดาเป็นสิ่งจำเป็น แม้ดั้งเดิมการให้นมบุตรมักให้ตามสัญชาตญานร่วมกับความคุ้นเคยจากการเห็นคนในครอบครัวและเพื่อนบ้านที่ให้นมลูก แต่ในปัจจุบันความคุ้นเคยและประสบการณ์ในการได้เห็นมารดาให้นมบุตรลดลง จึงเป็นบทบาทที่เพิ่มขึ้นของบุคลากรทางการแพทย์ที่ต้องให้ความรู้และทักษะแก่มารดาโดยเฉพาะในมารดาที่ตั้งครรภ์ครั้งแรก การสอนท่าในการให้นมลูกนั้น มีการศึกษาว่า หากมารดาสามารถปฏิบัติท่าในการให้นมลูกได้ตั้งแต่สองท่าขึ้นไป จะทำให้มีโอกาสในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวสูงขึ้น สำหรับท่าที่ใช้ในการสอน อาจสอนท่าขวางตัก ท่าขวางตักประยุกต์ ท่าฟุตบอล ท่านอนตะแคง หรืออาจจะใช้ท่าเอนหลัง หากมารดาเข้าเต้าและให้นมลูกได้อย่างเหมาะสม จะช่วยในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในมารดาที่ผ่าตัดคลอดได้ไม่แตกต่างกัน¹ ดังนั้น แนะนำให้มารดาเลือกท่าที่ชอบและฝึกปฏิบัติให้เกิดความมั่นใจ จะช่วยส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ได้

เอกสารอ้างอิง

1. Puapornpong P, Raungrongmorakot K, Laosooksathit W, Hanprasertpong T, Ketsuwan S. Comparison of Breastfeeding Outcomes Between Using the Laid-Back and Side-Lying Breastfeeding Positions in Mothers Delivering by Cesarean Section, a Randomized Controlled Trial. Breastfeed Med 2017.