ความรู้สำหรับนักศึกษา
รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์
การใช้ยาในระหว่างการให้นมลูก ส่วนใหญ่สามารถให้ได้ โดยการที่จะลดการผ่านของยาไปยังน้ำนมทำได้โดยให้นมลูกก่อนการกินยา ซึ่งหลังจากนั้นเมื่อแม่กินยาจะมีระยะเวลานานช่วงหนึ่งกว่าจะถึงการให้นมครั้งถัดไป ยาที่แม่รับประทานเข้าไปบางส่วนจะถูกกำจัดไปแล้ว ทำให้ปริมาณยาที่ผ่านไปยังทารกน้อย ซึ่งมักไม่ก่อให้เกิดอันตราย อย่างไรก็ตาม หากมีข้อสงสัยเรื่องการใช้ยาระหว่างการให้นมลูกควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญในการให้คำปรึกษาเรื่องการกินนมแม่
รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์
การบีบน้ำนมแล้วนมแม่พุ่ง เป็นลักษณะอย่างหนึ่งที่สื่อว่านมแม่น่าจะเพียงพอ นอกจากนี้ การให้ลูกดูดนมข้างหนึ่งแล้วเต้านมอีกข้างมีน้ำนมไหล ก็แสดงว่าน้ำนมแม่น่าจะมีเพียงพอเช่นกัน
รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์
การดูดนมของทารกจะดูดนมเป็นจังหวะ สลับกับการมีช่วงที่พัก หากทารกดูดนมแล้วหลับอาจต้องมีการกระตุ้นโดยการบีบเต้านมเพื่อกระตุ้นน้ำนมให้น้ำนมไหลเข้าไปในปากทารกซึ่งจะกระตุ้นให้ทารกดูดนมต่อหรืออาจกระตุ้นโดยใช้นิ้วสะกิดบริเวณที่ริมฝีปากด้านข้างให้ทารกกลับมาดูดนมต่อก็สามารถทำได้ ทารกที่คลอดก่อนกำหนดมักมีปัญหาเรื่องการดูดนมแล้วหลับ ไม่ค่อยดูดนมต่อเนื่อง การกระตุ้นที่เหมาะสมจะทำให้ทารกกินนมได้เพียงพอ ปัองกันทารกน้ำหนักลดมาก นอกจากนี้ การสอนให้มารดาจัดท่าให้เหมาะสมยังมีความจำเป็น เพื่อป้องกันการเจ็บหัวนมและภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงอื่น ๆ ที่อาจตามมาได้แก่ เต้านมอักเสบ และฝีที่เต้านม
รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์
บางครั้งแม่ให้นมลูก แล้วลูกร้องกินนมบ่อย ทำให้แม่เข้าใจว่าน้ำนมแม่ไม่เพียงพอ ทั้ง ๆ ที่ปัญหาที่พบได้บ่อยกว่า คือ แม่ให้ลูกกินนมเฉพาะนมส่วนหน้าที่มีส่วนประกอบของน้ำมาก ลูกกินนมแล้วมักจะหิวบ่อย ซึ่งพบในมารดาที่ให้ลูกกินนมสลับเต้าไปมา โดยไม่ให้ลูกกินนมจากเต้าเดียวให้เกลี้ยงเต้าก่อน การกินนมให้เกลี้ยงเต้าจะทำให้ลูกได้กินนมส่วนหลังที่ประกอบด้วยไขมันปริมาณที่สูง ลูกกินนมแล้วจะอิ่มนาน หลับได้ดีและไม่หิวบ่อย
รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์
การใช้ยาระงับความรู้สึกและยาแก้ปวดในระหว่างการผ่าตัดคลอด มักมีความวิตกกังวลเกี่ยวกับผลของยาที่อาจมีผลเสียต่อทารกต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ อย่างไรก็ตาม ยาที่มักใช้ในระหว่างการผ่าตัดมักออกฤทธิ์สั้น จึงไม่มีผลเสียต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่1บุคลากรทางการแพทย์ควรส่งเสริมให้มารดานำทารกเข้าเต้าได้ หากมารดารู้สึกตัวได้ดี ซึ่งโดยทั่วไปการผ่าตัดคลอด หากไม่มีภาวะฉุกเฉินหรือเร่งด่วน มักจะใช้การระงับความรู้สึกโดยการฉีดยาเข้าไขสันหลัง ซึ่งหลังคลอดมารดามักยังรู้สึกตัวดีหรือฟื้นตัวได้เร็ว การให้มารดาให้นมแก่ทารกสามารถให้ได้ตั้งแต่ในระหว่างการผ่าตัดหรือหลังคลอดทันที ในระหว่างการผ่าตัดคลอดยาที่ใช้ระงับปวดโดยฉีดเข้าไขสันหลังมีหลายตัว มีการศึกษาระหว่างการใช้ยา tapentadol และ oxycodone ในการระงับการปวดโดยฉีดเข้าไขสันหลังพบว่า ยาทั้งสองตัวลดอาการปวดได้ไม่แตกต่างกันและมีผลข้างเคียงจากยาคล้ายคลึงกัน2 ซึ่งสามารถให้นมทารกได้ทันทีหากมารดารู้สึกตัวดี โดยการเริ่มต้นการให้ลูกกินนมแม่ได้เร็วจะมีผลดีต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่
เอกสารอ้างอิง