รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

                   การเข้าอู่ของมดลูก คือการที่มดลูกที่ขยายตัวจากการตั้งครรภ์ที่จะมีขนาดที่ใหญ่ คลำได้จากหน้าท้อง จะมีการหดตัวกลับเข้าสู่ขนาดใกล้เคียงกับก่อนการตั้งครรภ์ และอยู่ในช่องกระดูกอุ้งเชิงกราน ซึ่งจะไม่สามารถคลำได้จากทางหน้าท้อง การที่มดลูกลดขนาดลงและกลับเข้าสู่ตำแหน่งในอุ้งเชิงกรานก็จะเปรียบเทียบเป็นลักษณะที่คนโบราณเรียกกระบวนการนี้ว่า การเข้าอู่ กลไกนี้ต้องอาศัยการทำงานของฮอร์โมนออกซิโตซิน ดังนั้นการอธิบายกลไกนี้จะมีลักษณะเดียวกับการป้องกันการตกเลือดหลังคลอด คือการที่ทารกได้ดูดนมแม่ จะช่วยกระตุ้นการหลั่งฮอร์โมนออกซิโตซินจากต่อมใต้สมองส่วนหลัง ซึ่งฮอร์โมนออกซิโตซินนี้จะมีบทบาทในการช่วยให้มดลูกหดตัวดี ซึ่งการหดรัดตัวที่ดีของมดลูกจะช่วยให้กลไกการหดรัดตัวของมดลูกกลับสู่ขนาดใกล้เคียงกับก่อนการตั้งครรภ์ทำได้ดี¹

เอกสารอ้างอิง

1. Dieterich CM, Felice JP, O’Sullivan E, Rasmussen KM. Breastfeeding and Health Outcomes for the Mother-Infant Dyad. Pediatric Clinics of North America 2013;60:31-48.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

                 การที่ทารกได้ดูดนมแม่ จะช่วยกระตุ้นการหลั่งฮอร์โมนออกซิโตซินจากต่อมใต้สมองส่วนหลัง ซึ่งฮอร์โมนออกซิโตซินนี้จะมีบทบาทในการช่วยให้มดลูกหดตัวดี ซึ่งหลักฐานที่แสดงให้เห็นถึงกลไกนี้อาจสังเกตุได้ขณะที่ลูกดูดนม มารดาจะรู้สึกปวดเกร็งที่ท้องน้อย นั่นก็เป็นอาการที่แสดงถึงผลของการให้ลูกดูดนมที่ช่วยให้มดลูกหดรัดตัวได้ การหดรัดตัวที่ดีของมดลูกจะลดความเสี่ยงในการเกิดลดการเสียเลือดและการตกเลือดหลังคลอด¹ ซึ่งปัจจุบันยังพบว่า การตกเลือดหลังคลอดยังเป็นสาเหตุอันดับต้น ๆ ของการเสียชีวิตของมารดา

เอกสารอ้างอิง

1. Dieterich CM, Felice JP, O’Sullivan E, Rasmussen KM. Breastfeeding and Health Outcomes for the Mother-Infant Dyad. Pediatric Clinics of North America 2013;60:31-48.

อ่านเพิ่มเติม นมแม่ช่วยลดความเจ็บปวดจากการเจาะเลือด →

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

            ช่วงเวลาที่ลูกกินนมแม่นั้น มารดาได้ส่งผ่านความรักความอบอุ่นผ่านทางการสัมผัส การสบตา และการพูดจาระหว่างการให้นม ซึ่งหากมารดาได้ใช้โอกาสนี้ในการสื่อสารและถ่ายทอดอารมณ์ไปยังทารก เชื่อว่าทารกจะสัมผัสและรับรู้ได้ อย่างไรก็ตาม อารมณ์ของทารกเป็นสิ่งที่วัดยาก มีการศึกษาถึงความสัมพันธ์ของการกินนมแม่กับอาการหงุดหงิดร้องกวนของทารก ซึ่งพบว่า ระยะเวลาของการกินนมแม่แปรผกผันกับการหงุดหงิดหรือร้องกวนของทารกที่อายุเก้าเดือน (OR = 0.98, 95% CI: 0.97-0.99)¹ ซึ่งหมายความว่า ทารกที่กินนมแม่นานจะหงุดหงิดหรือร้องกวนน้อยกว่าทารกที่กินนมแม่ในช่วงสั้น ๆ โดยอาจจะตีความเป็นนัยว่า “ทารกที่กินนมแม่นานจะมีอารมณ์ดีมากกว่า”

เอกสารอ้างอิง

1. Taut C, Kelly A, Zgaga L. The Association Between Infant Temperament and Breastfeeding Duration: A Cross-Sectional Study. Breastfeed Med 2016;11:111-8.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

                 การที่ได้กินนมแม่เป็นการช่วยในการเรียนรู้ของทารก โดยพบว่า ทารกที่คลอดครบกำหนดและคลอดก่อนกำหนดที่กินนมแม่นานกว่าจะมีคะแนนด้านการเรียนรู้สูงกว่า¹ ซึ่งทารกที่กินนมแม่อย่างเดียวนาน 4 เดือนพบว่ามีการสื่อสารและการปฏิสัมพันธ์กับสังคมในช่วงขวบปีแรกดีกว่า² มีความฉลาดสูงกว่า โดยเปรียบเทียบการวัดคะแนนการเรียนรู้ของทารกที่อายุ 8 ปีครึ่งและ 11 ปีครึ่ง และพบว่าทารกที่กินนมแม่จะมีการเรียนรู้ทางด้านภาษาดีกว่าทารกที่ไม่ได้กินนมแม่³ นอกจากนี้ ยังมีรายงานผลการศึกษาว่า ทารกที่กินนมแม่ประสบความสำเร็จในการศึกษาและมีรายได้ที่ได้รับเมื่อเจริญเติบโตขึ้นมากกว่าด้วย⁴ นี่น่าจะเป็นหลักฐานอีกส่วนหนึ่งที่ช่วยยืนยันว่า “การที่มารดาให้ลูกได้กินนมแม่เป็นการสร้างโอกาสให้ลูกได้เฉลียวฉลาดและประสบความสำเร็จตั้งแต่การเริ่มต้นของชีวิต” แล้วทำไมจะไม่ให้ลูกกินนมแม่ล่ะ!!!

เอกสารอ้างอิง

1. Daniels MC, Adair LS. Breast-feeding influences cognitive development in Filipino children. J Nutr 2005;135:2589-95.
2. Choi HJ, Kang SK, Chung MR. The relationship between exclusive breastfeeding and infant development: A 6- and 12-month follow-up study. Early Hum Dev 2018;127:42-7.
3. Horwood LJ, Darlow BA, Mogridge N. Breast milk feeding and cognitive ability at 7-8 years. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed 2001;84:F23-7.
4. Victora CG, Horta BL, Loret de Mola C, et al. Association between breastfeeding and intelligence, educational attainment, and income at 30 years of age: a prospective birth cohort study from Brazil. Lancet Glob Health 2015;3:e199-205.