รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

                    แม้ว่าคุณประโยชน์ของการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่จะมีมากหลาย แต่อัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ก็ยังต่ำและยังไม่ถึงเกณฑ์ที่องค์การอนามัยโลกตั้งไว้คือร้อยละ 50 ทางหนึ่งคือการจ่ายค่าตอบแทนให้แก่มารดาที่มีการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ได้ตามกำหนด โดยมีการศึกษาพบว่าในพื้นที่ที่มีอัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ต่ำ การจ่ายค่าตอบแทนให้กับมารดาสามารถเพิ่มอัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ได้¹ ซึ่งการลงทุนเพื่อเพิ่มอัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เพื่อเป็นการสร้างรากฐานของสุขภาพที่ดี แม้การจ่ายค่าตอบแทนจะสามารถเพิ่มอัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ได้ แต่การสร้างพื้นฐานของความเข้าใจในเรื่องประโยชน์และความสำคัญของการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ยังคงเป็นสิ่งที่จำเป็นที่ควรมีการสนับสนุน เพื่อสร้างความรู้และทัศนคติที่ดีต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของมารดาและครอบครัว สร้างค่านิยมและวัฒนธรรมนมแม่ให้เกิดในสังคม จนเกิดเป็นสังคมนมแม่  สิ่งนี้จะสร้างความยั่งยืนของการสนับสนุนการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ที่คงทนและยาวนานกว่า ดังนั้น  การสร้างความยั่งยืนของการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เป็นสิ่งที่มีความจำเป็นที่ไม่ใช่แค่เพียงการเพิ่มอัตราการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ที่เป็นเพียงชั่วครั้งชั่วคราวเท่านั้น

เอกสารอ้างอิง

1. Relton C, Strong M, Thomas KJ, et al. Effect of Financial Incentives on Breastfeeding: A Cluster Randomized Clinical Trial. JAMA Pediatr 2018;172:e174523.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

            อาชีพพยาบาล แม้จะมีความรู้เรื่องสุขภาพเป็นอย่างดี รวมทั้งเรื่องความสำคัญและประโยชน์ของการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ แต่ด้วยลักษณะของอาชีพเอง อาจพบอุปสรรคที่ขัดขวางหรือทำให้การเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ทำได้ด้วยความยากลำบาก มีการศึกษาพบว่า อุปสรรคของแม่ที่เป็นพยาบาลที่ต้องการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เมื่อกลับมาทำงาน ได้แก่ นโยบายและแนวทางในการปฏิบัติสำหรับบุคลากรที่เลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของโรงพยาบาลความยืดหยุ่นของการอนุญาตให้แม่ลาพักเพื่อการเลี้ยงลูกด้วยนมและความยืดหยุ่นของลักษณะของการขึ้นเวรของพยาบาล การขาดแผนกหรือหน่วยงานที่รับดูแลทารกที่เป็นบุคลากรของโรงพยาบาลระหว่างวัน¹ อย่างไรก็ตาม การที่มารดาหรือบิดานำทารกมาโรงพยาบาลเพื่อที่จะสร้างโอกาสให้ลูกได้กินนมแม่ก็เป็นกลวิธีอย่างหนึ่งที่สนับสนุนการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่เมื่อแม่จำเป็นต้องกลับมาทำงาน

เอกสารอ้างอิง

1. Riaz S, Condon L. The experiences of breastfeeding mothers returning to work as hospital nurses in Pakistan: A qualitative study. Women Birth 2018.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

            ผลดีของการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ส่งผ่านการพัฒนาการของระบบประสาทและสมอง ซึ่งพบว่าทารกที่กินนมแม่มีเชาว์ปัญญา (IQ) ที่สูงกว่าเมื่อเข้าสู่วัยเด็ก แต่ผลระยะยาวเมื่อเข้าสู่วัยชรายังมีการศึกษาน้อย อย่างไรก็ตาม มีการศึกษาแบบสังเกตในผู้ชายที่ย่างเข้าวัยชราที่มีประวัติการกินนมแม่พบมีความสามารถในการรู้คิด (cognitive ability) สูงกว่า¹ ซึ่งผลจากการศึกษานี้ แสดงแนวโน้มประโยชน์ของนมแม่ที่ส่งผลดีต่อสุขภาพของทารกตลอดอายุขัย ดังนั้น จึงสนับสนุนคำกล่าวที่ว่า “นมแม่เป็นรากฐานของสุขภาพและชีวิต”

เอกสารอ้างอิง

1. Rantalainen V, Lahti J, Henriksson M, et al. Association between breastfeeding and better preserved cognitive ability in an elderly cohort of Finnish men. Psychol Med 2018;48:939-51.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

            มารดาที่มีความพิการเมื่อมีทารกควรได้รับสิทธิและประโยชน์จากการให้ลูกได้กินนมแม่ แต่ปัจจัยที่ส่งเสริมและอุปสรรคของการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในมารดาที่มีความพิการมีความแตกต่างจากมารดาปกติ มีการศึกษาในเรื่องนี้พบว่า ปัจจัยที่ส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในมารดาที่มีความพิการ ได้แก่ อุปกรณ์และเครื่องอำนวยความสะดวกของผู้พิการ การใช้เครื่องปั๊มนม การช่วยเหลือในด้านกายภาพจากผู้อื่น และการสนับสนุนจากพี่เลี้ยงหรือบุคลากรทางการแพทย์ สำหรับปัจจัยที่เป็นอุปสรรคต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในมารดาที่มีความพิการ ได้แก่ การขาดการส่งเสริมหรือสนับสนุนให้เลี้ยงลูกด้วยนมแม่ การพิจารณาว่ามารดามีความพิการและขาดสมรรถภาพ การจำกัดของการได้รับข้อมูลที่สนับสนุนการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ความยากในการสร้างน้ำนมของมารดา  และความยากในการเข้าเต้าของทารกในการกินนมแม่¹ จะเห็นว่า การให้การสนับสนุนและส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ในมารดาที่มีความพิการยังมีข้อจำกัดในเรื่องการสนับสนุนเรื่องข้อมูลและบุคลากรที่ต้องให้คำปรึกษาและดูแลเอาใจใส่อย่างใกล้ชิด เพื่อให้มารดาที่มีความพิการได้มีสิทธิและโอกาสที่จะเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ใกล้เคียงกับมารดาปกติ

เอกสารอ้างอิง

1. Powell RM, Mitra M, Smeltzer SC, et al. Breastfeeding Among Women With Physical Disabilities in the United States. J Hum Lact 2018;34:253-61.

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

            ประโยชน์ของการกินนมแม่มีผลดีต่อทั้งมารดาและทารก โดยประโยชน์อย่างหนึ่งที่มีรายงานคือช่วยในด้านพัฒนาการทางพฤติกรรมและอารมณ์ของทารกเมื่อเจริญวัยขึ้น มีการศึกษาพบว่า การให้ลูกได้กินนมแม่อย่างน้อยสามถึงสี่เดือนจะช่วยป้องกันภาวะผิดปกติทางด้านพฤติกรรมของทารกเมื่อทารกเจริญวัยเข้าสู่วัยรุ่น¹ สำหรับความผิดปกติทางพฤติกรรมที่พบว่าลดลงเมื่อทารกกินนมแม่ ได้แก่ พฤติกรรมเกเร การขาดสมาธิ พฤติกรรมก้าวร้าว ทำร้ายตนเอง หรือมีพฤติกรรมทางเพศที่ไม่เหมะสม อย่างไรก็ตาม การศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมในอนาคตเพื่อให้ได้ข้อมูลที่มากพอ จะช่วยเพิ่มความชัดเจนของผลการศึกษายังมีความจำเป็น ดังนั้น บุคลากรทางการแพทย์ควรใส่ใจและวางแผนในการเก็บข้อมูล เพื่อการวิเคราะห์และหาข้อสรุปเพิ่มเติมในอนาคต

เอกสารอ้างอิง

1. Poton WL, Soares ALG, Oliveira ERA, Goncalves H. Breastfeeding and behavior disorders among children and adolescents: a systematic review. Rev Saude Publica 2018;52:9.