คลังเก็บหมวดหมู่: คำถามที่พบบ่อย

คำถามที่พบบ่อย

การกินนมแม่ช่วยป้องกันมะเร็งในวัยเด็ก

                รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

          โรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว เป็นโรคที่พบบ่อยในวัยเด็ก ซึ่งพบราว  1 ใน 3 ของมะเร็งทั้งหมดที่พบในวัยเด็ก สำหรับอาการของมะเร็งเม็ดเลือดขาว ได้แก่ อาการอ่อนเพลีย ซีด มีไข้ มีภาวะเลือดออกง่าย มีจ้ำเลือด หรือจุดเลือดออกตามตัว หรืออาจพบเลือดออกตามไรฟัน มีอาการเบื่ออาหาร น้ำหนักลด ท้องอืด ตับและม้ามโต สำหรับโรคมะเร็งต่อมน้ำเหลือง เป็นมะเร็งที่พบได้น้อยกว่าในวัยเด็ก อาการจะพบต่อมน้ำเหลืองโต คลำได้เป็นก้อนบวม แข็ง ไม่รู้สึกเจ็บ  มักพบเป็นก้อนแข็งที่ลำคอนานเป็นสัปดาห์หรือเป็นเดือน แต่อาจพบที่รักแร้หรือขาหนีบ หรือพบพร้อมกันหลาย ๆ ที่ก็ได้ การให้ลูกกินนมแม่จะป้องกันการเกิดมะเร็งเม็ดเลือดขาวและมะเร็งต่อมน้ำเหลืองในวัยเด็ก โดยระยะเวลาที่กินนมแม่นาน จะมีผลดีในการช่วยป้องกันการเกิดมะเร็งเม็ดเลือดขาวในเด็ก (ชนิด acute lymphocytic leukemia) และมะเร็งต่อมน้ำเหลือง (ชนิด Hodgkin’s lymphoma)1

เอกสารอ้างอิง

  1. Bener A, Hoffmann GF, Afify Z, Rasul K, Tewfik I. Does prolonged breastfeeding reduce the risk for childhood leukemia and lymphomas? Minerva Pediatr 2008;60:155-61.

 

การกินนมแม่ช่วยป้องกันกลุ่มโรคเมตาบอลิก

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

                   กลุ่มโรคเมตาบอลิก (metabolic syndrome)  เกิดจากภาวะที่เกิดจากการเผาผลาญอาหารหรือเมตาบอลิซึมของร่างกายที่ผิดปกติไป ทำให้ความเสี่ยงในการเกิดความดันโลหิตสูง เบาหวาน และไขมันในเลือดสูง ซึ่งต่อมาภาวะเหล่านี้จะส่งผลให้มีความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดและหัวใจ เกิดหัวใจขาดเลือด และโรคหลอดเลือดสมอง เกิดอัมพฤกษ์และอัมพาตได้ การให้ทารกกินนมแม่จะช่วยป้องกันการเกิดกลุ่มโรคเมตาบอลิก1 โดยการป้องกันกลุ่มโรคนี้ ส่วนหนึ่งอธิบายจากการตั้งโปรแกรมการเผาพลาญอาหาร (metabolic programming) จากอาหารที่ทารกได้รับในระยะแรกหลังคลอด ซึ่งเป็นกลไกการควบคุมเหนือพันธุกรรม (epigenetic modification)2  

 

การกินนมแม่ช่วยป้องกันการเกิดไขมันในเลือดสูง

                รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

                     ไขมันในเลือดสูงเป็นได้ทั้งในส่วนของโคเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์ที่สูง การให้ทารกจะช่วยป้องกันการเกิดไขมันในเลือดจากโคเลสเตอรอลที่สูงเมื่อทารกเจริญเติบโตขึ้น โดยมีการศึกษาพบว่า การกินนมแม่จะมีความสัมพันธ์กับระดับโคเลสเตอรอลที่ต่ำกว่าเมื่อทารกเจริญเติบโตขึ้นโดยเฉพาะอย่างยิ่งหากกินนมแม่อย่างเดียว1 กลไกที่อธิบายเรื่องนี้เชื่อว่าเกิดจากการที่ในนมแม่มีโคเลสเตอรอลที่สูง ทำให้ร่างกายทารกถูกตั้งระบบการเผาพลาญหรือเมตาบอลิซึมที่ดีของไขมันนี้ไว้ตั้งแต่ในระยะทารก เพื่อควบคุมให้ระดับโคเลสเตอรอลมีระดับที่เหมาะสม และระบบนี้ทำงานอย่างต่อเนื่องเมื่อทารกเจริญเติบโตขึ้น

เอกสารอ้างอิง

  1. Owen CG, Whincup PH, Kaye SJ, et al. Does initial breastfeeding lead to lower blood cholesterol in adult life? A quantitative review of the evidence. Am J Clin Nutr 2008;88:305-14.

 

การกินนมแม่ช่วยป้องกันการเกิดความดันโลหิตสูง

                รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

                ความดันโลหิตสูงเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง ได้แก่ เส้นเลือดในสมองแตกที่ทำให้เกิดอัมพฤกษ์และอัมพาตได้ การให้ทารกได้กินนมแม่จะป้องกันการเกิดความดันโลหิตสูงเมื่อทารกเจริญเติบโตขึ้น โดยมีการศึกษาพบว่า การกินนมแม่จะช่วยป้องกันความดันโลหิตขึ้นสูงในเด็กอายุ 7 ปี1 ซึ่งการกินนมแม่จะมีผลต่อดีต่อความดันโลหิตทั้งในขณะที่หัวใจบีบตัวและคลายตัว2,3 สำหรับกลไกการป้องกันการเกิดความดันโลหิตสูงเชื่อว่าเกี่ยวกับการควบคุมและป้องกันภาวะไขมันในเลือดสูง ซึ่งจำเป็นต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมต่อไปในอนาคต

เอกสารอ้างอิง

  1. Hosaka M, Asayama K, Staessen JA, et al. Breastfeeding leads to lower blood pressure in 7-year-old Japanese children: Tohoku Study of Child Development. Hypertens Res 2013;36:117-22.
  2. Amorim Rde J, Coelho AF, de Lira PI, Lima Mde C. Is breastfeeding protective for blood pressure in schoolchildren? A cohort study in northeast Brazil. Breastfeed Med 2014;9:149-56.
  3. Martin RM, Gunnell D, Smith GD. Breastfeeding in infancy and blood pressure in later life: systematic review and meta-analysis. Am J Epidemiol 2005;161:15-26.

การกินนมแม่ลดการเกิดเบาหวาน

รศ.นพ.ภาวิน พัวพรพงษ์

                   เบาหวานเป็นโรคเรื้อรังที่มีปัจจัยที่เกี่ยวข้องทั้งส่วนของพันธุกรรมและปัจจัยทางด้านสิ่งแวดล้อม ซึ่งได้แก่พฤติกรรมการกินนั่นเอง ทารกที่กินนมแม่จะช่วยลดการเกิดเบาหวานทั้งชนิดที่ 1 และ 2  โดยนมแม่มีสารที่ช่วยให้เกิดความสมบูรณ์ของระบบภูมิคุ้มกัน ซึ่งจะป้องกันการเกิดเบาหวานชนิดที่ 11 และนมแม่ยังมีสารที่ออกฤทธิ์ช่วยควบคุมความอิ่มและสมดุลของพลังงาน  ซึ่งจะป้องกันเบาหวานชนิดที่ 2 ด้วย2 ซึ่งีการศึกษาพบว่า ทารกที่กินนมแม่จะลดความเสี่ยงของการเกิดเบาหวานชนิดที่ 2 ลงร้อยละ 333 โดยกลไกของป้องกันเบาหวาน ทารกที่กินนมแม่จะมีกรดไขมันชนิดที่ไม่อิ่มตัวแบบสายยาว (long-chain polyunsaturated fatty acids หรือใช้คำย่อว่า LCPUFAs) มาก ปริมาณ LCPUFAs หากอยู่ในเยื่อบุเซลล์กล้ามเนื้อมากจะมีฤทธิ์ในการลดระดับน้ำตาลในช่วงที่งดน้ำและอาหาร (fasting glucose) นอกจากนี้ การที่ทารกกินนมแม่ยังจะป้องกันภาวะน้ำหนักเกินและปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ ที่ส่งเสริมการเกิดเบาหวานชนิดที่ 2 ด้วย3

เอกสารอ้างอิง

  1. Patelarou E, Girvalaki C, Brokalaki H, Patelarou A, Androulaki Z, Vardavas C. Current evidence on the associations of breastfeeding, infant formula, and cow’s milk introduction with type 1 diabetes mellitus: a systematic review. Nutr Rev 2012;70:509-19.
  2. Pereira PF, Alfenas Rde C, Araujo RM. Does breastfeeding influence the risk of developing diabetes mellitus in children? A review of current evidence. J Pediatr (Rio J) 2014;90:7-15.
  3. Horta BL, de Lima NP. Breastfeeding and Type 2 Diabetes: Systematic Review and Meta-Analysis. Curr Diab Rep 2019;19:1.